Oenanthe deserti

Oenanthe deserti, sinekkapangiller (Muscicapidae) ailesine bağlı bir kuyrukkakan türüdür. Yaklaşık 14–15 cm boyunda, açık renkli ve kum tonlarındaki tüylüğüyle kurak ortamlara uyum sağlamış bir ötücü kuştur.

Erkeğin üst tarafı kumlu bej, yüzü, boğazı ve kanatları ise siyahtır; siyah boğaz kanatlardaki siyahla birleşir. Türün en önemli tanıma özelliği kuyruğudur: diğer pek çok kuyrukkakandan farklı olarak kuyruğunun neredeyse tamamı siyahtır ve yalnızca kuyruk dibinde beyaz bir alan bulunur; kuyrukta ters T biçiminde bir desen görülmez. Dişinin boğazı açık renkli ya da soluk grimsidir ve genel görünümü daha soluktur.

Tür, adından da anlaşılacağı gibi çöller, yarı çöller, kurak bozkırlar, kumlu ve taşlı düzlükler ile seyrek bitkili tepelik alanlarda yaşar. Bir taşın ya da alçak bir çalının üzerine tünerek çevreyi gözler ve yerdeki böcekleri kısa uçuşlarla ya da koşarak yakalar. Böcekler ve diğer küçük omurgasızlar başlıca besinidir. Yuvasını kaya yarıklarına, taşların altına ya da kemirgen yuvalarına yapar.

Oenanthe deserti, Kuzey Afrika’dan Orta Doğu’ya ve Orta Asya’dan Moğolistan’a kadar uzanan geniş bir kurak kuşakta yayılış gösterir. Kuzeydeki popülasyonlar kışı Kuzeydoğu Afrika, Arap Yarımadası ve Güneybatı Asya’da geçirir. Türkiye’de esas olarak Güneydoğu ve Doğu Anadolu’nun kurak kesimlerinde görülen yerel ve seyrek bir türdür. Küresel ölçekte tehdit altında değildir.