Nonea atra

Nonea atra, hodangiller (Boraginaceae) familyasına ait otsu bir bitki türüdür. Esmerot cinsine (Nonea) ait olan bu bitki, Balkanlar ve Anadolu'yu içine alan bölgede yayılış gösterir. Cinsin üyeleri, Akdeniz havzası, Batı ve Orta Asya'da yayılış gösteren, çoğunlukla tek yıllık ya da kısa ömürlü çok yıllık otlardır.

Tür adı olan atra, Latincede “kara, koyu” anlamına gelir ve bitkinin çok koyu, morumsu siyah renkli çiçeklerine işaret eder. Cinsin üyeleri sık, yumuşak ve salgılı tüylerle kaplı, dik ya da yükselici gövdeli bitkilerdir. Çiçekler borumsu-huni şeklindedir; renkleri cinse bağlı olarak sarı, beyaz, mor ya da neredeyse siyah olabilir. Fındıksı meyveler çoğunlukla buruşuk yüzeylidir ve tabanlarında belirgin bir halka taşır. Cinsin üyeleri genellikle ilkbaharda çiçek açar; tarla kenarları, bozkırlar, taşlı yamaçlar ve yol kenarları gibi açık alanlarda yetişir.

Hodangiller (Boraginaceae) familyası, dünya genelinde yüzlerce cins ve iki bini aşkın tür içeren, özellikle Akdeniz havzası ve Batı Asya'da çok zengin temsil edilen bir familyadır. Familyanın üyeleri genellikle sert, batıcı tüylerle kaplı gövde ve yapraklarıyla tanınır. Çiçekler çoğunlukla akrep kuyruğu gibi kıvrık salkımlarda dizilir; açılırken pembe olup sonradan maviye dönen taç yapraklar familyada sık görülen bir özelliktir. Meyve, olgunlaşınca dört ayrı fındıksı parçaya ayrılır.

Bu bitkilerin çiçekleri bal arıları, yaban arıları ve diğer tozlaşıcı böcekler için önemli nektar kaynaklarıdır. Tohumların bir kısmı karıncalar tarafından taşınarak yayılır. Familyanın bazı üyeleri pirolizidin alkaloitleri içerdiğinden otlayan hayvanlar için zararlı olabilir; bu nedenle doğadan toplanıp tüketilmeleri önerilmez. Esmerot türleri, ilkbaharda erken açan çiçekleriyle tozlaşıcılar için değerli bir besin kaynağıdır.