Myosotis litoralis

Myosotis litoralis, hodangiller (Boraginaceae) familyasına bağlı, unutmabeni olarak bilinen Myosotis cinsine ait küçük, tek yıllık bir bitkidir. Tür adı kıyıya ait anlamına gelir ve bitkinin deniz kıyısına yakın yaşam alanlarına işaret eder. Myosotis cinsi dünyada yüzü aşkın tür içerir ve özellikle Avrasya'da zengin bir çeşitlilik gösterir.

Cinsin tek yıllık türleri gibi bu bitki de alçak boylu, ince gövdeli ve tüylüdür. Yaprakları küçük, dar ve mızraksı ya da şeritsi biçimlidir. Çiçekleri çok küçük, mavi renkli ve beş taç yapraklıdır; taç boğazında cinse özgü küçük pullar bulunur. Çiçekler uçta kıvrık olan ve çiçeklenme ilerledikçe uzayan salkımlar üzerinde dizilir. Meyve, dört küçük, parlak fındıkçıktan oluşur. Çiçeklenme ilkbaharda gerçekleşir.

Bu tür kumlu kıyı alanları, kumullar ve kıyıya yakın açık, kurak yerlerde yetişir. Kısa ömürlü bir bitki olarak kış yağışlarından yararlanıp ilkbaharda hızla çiçeklenir ve yaz kuraklığı başlamadan tohumlarını döker. Çiçekleri küçük böcekler tarafından ziyaret edilir.

Tür, Karadeniz çevresi başta olmak üzere sınırlı bir bölgede yayılış gösterir. Kıyı kumullarının yapılaşma, turizm ve kum alımı nedeniyle tahrip edilmesi, bu tür gibi kıyıya özgü bitkiler için önemli bir tehdit oluşturur. Myosotis türlerinin ayrımı meyve sapı uzunluğu, çanak yaprakların tüylenmesi ve fındıkçıkların biçimi gibi ince özelliklere dayandığından tanımlama dikkat gerektirir.

Myosotis cinsinin adı Yunanca fare kulağı anlamına gelir ve birçok türün kısa, tüylü yapraklarına gönderme yapar. Unutmabeni adı ise pek çok dilde benzer anlamlarla kullanılır ve bu bitkileri sadakat ile hatıranın simgesi hâline getirmiştir. Cinsin bazı iri çiçekli türleri ve melezleri bahçelerde süs bitkisi olarak yaygın biçimde yetiştirilir.