Mycetinis alliaceus

Mycetinis alliaceus, Agaricales takımının Omphalotaceae familyasına bağlı, belirgin sarımsak kokusuyla tanınan bir şapkalı mantar türüdür. Uzun süre Marasmius alliaceus adıyla bilinmiş, daha sonra sarımsak kokulu akrabalarıyla birlikte Mycetinis cinsine aktarılmıştır. Cinsin üyeleri ince, sert saplı ve kuruyunca yeniden canlanabilen küçük mantarlardır.

Şapka genellikle 1–4 santimetre çapında, önce çan biçimli, sonra yayvanlaşan yapıdadır. Rengi soluk krem, bej ya da açık gri kahverengidir ve ortası biraz daha koyu olabilir. Lameller seyrek, beyazımsı ya da soluk renklidir. Türün en dikkat çekici özelliği uzun, ince, sert ve çoğunlukla siyahımsı kahverengi, kadifemsi sapıdır; sap şapkaya oranla belirgin biçimde uzundur. Mantar ezildiğinde ya da yakından koklandığında güçlü bir sarımsak kokusu yayar; bu özellik sahada tanınmasını kolaylaştırır.

Mycetinis alliaceus saprotrof bir türdür ve özellikle kayın ormanlarında, yere düşmüş dal parçaları, gömülü odun ve yaprak döküntüsü üzerinde yetişir. Meyve gövdeleri yaz sonundan sonbahara kadar, nemli dönemlerde tek tek ya da gruplar hâlinde görülür. Odun ve yaprak artıklarını ayrıştırarak orman tabanındaki madde döngüsüne katkıda bulunur.

Tür Avrupa'nın yaprak döken ormanlarında, özellikle kayının yayılış gösterdiği bölgelerde bilinir. Zehirli olduğu bilinmez ve sarımsak kokusu nedeniyle bazı yerlerde baharat gibi kullanıldığı aktarılır; ancak küçük boyutu ve sert sapı nedeniyle mutfak değeri sınırlıdır. Benzer küçük kahverengi mantarlar arasında zehirli türler bulunduğundan kesin teşhis olmadan toplanmamalıdır. Bu tür mantarların teşhisinde şapka, lamel ve sap özelliklerinin yanı sıra yetiştiği ortamın, mevsimin ve spor izi renginin birlikte değerlendirilmesi, tek başına dış görünüşe güvenmekten çok daha güvenilir sonuç verir.