Mycena vitilis

Mycena vitilis, Mycenaceae familyasına bağlı Mycena cinsinden küçük ve narin yapılı bir şapkalı mantardır. Cinsin Avrupa ormanlarında en sık görülen türlerinden biri olarak kabul edilir. Mycena türleri genellikle "başlık mantarları" olarak da anılan, ince saplı, küçük şapkalı ve kırılgan mantarlardır; dünya genelinde birkaç yüz türle temsil edilirler.

Şapka genellikle 1–2 santimetre çapında, konik ya da çan biçimli, gri kahverengi ile soluk grimsi tonlarda, ortası daha koyu ve kenara doğru belirgin çizgilidir. Lameller seyrek, beyazımsı ya da soluk gri renktedir. Sap çok ince, uzun, oldukça sert ve elastik yapılıdır; parlak, gri kahverengi bir yüzeye sahiptir ve tabanı çoğunlukla toprağın ya da yaprak döküntüsünün içine, gömülü dal parçalarına doğru uzanır. Belirgin bir koku taşımaz. Benzer görünüşlü pek çok akrabası bulunduğundan kesin teşhis için mikroskobik inceleme gerekebilir.

Mycena vitilis saprotrof bir mantardır. Yaprak döken ormanlarda, özellikle kayın ve meşe gibi ağaçların altında, toprağa gömülü küçük dal ve çubuklar ile yaprak döküntüsü üzerinde yetişir. Meyve gövdeleri yaz sonundan sonbahar sonlarına kadar, nemli dönemlerde tek tek ya da dağınık gruplar hâlinde görülür. Ölü bitkisel maddeyi ayrıştırarak orman tabanındaki besin döngüsünde rol oynar.

Tür Avrupa'da yaygındır ve kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerinden kaydedilmiştir. Küçük ve etsiz olması nedeniyle mutfak açısından değeri yoktur; yenilebilirliği bilinmez. Küçük kahverengi mantarlar arasında zehirli türler de bulunduğundan bu tür mantarların yenmek amacıyla toplanmaması gerekir. Doğa gözlemcileri için ise sonbahar ormanlarının en tipik küçük mantarlarından biridir. Mycenaceae familyasının üyeleri, ölü yaprak, iğne yaprak ve odun parçalarını ayrıştıran en kalabalık mantar topluluklarından birini oluşturur; sporları ise beyaz renkli bir spor izi bırakır ve rüzgârla kolayca yayılır.