Mutinus caninus

Mutinus caninus, Basidiomycota şubesinin Agaricomycetes sınıfına, Phallales takımına ve Phallaceae familyasına ait bir mantar türüdür. Familyanın diğer üyeleri gibi şapkalı mantarlardan çok farklı bir yapıya sahiptir. Genç dönemde toprağın içinde ya da yüzeyinde beyazımsı, yumurta biçimli bir yapı olarak gelişir; olgunlaştığında bu “yumurta” yırtılır ve içinden ince, silindirik, süngerimsi bir sap hızla uzar. Sapın gövdesi beyazımsı ya da soluk turuncu renktedir, uç kısmı ise turuncu ile kırmızı arasında değişen tonlardadır. Genellikle birkaç santimetre ile on santimetre kadar boy yapar.

Sapın ucu, sporları içeren koyu zeytin yeşili, yapışkan ve kötü kokulu bir mukus tabakasıyla (gleba) örtülüdür. Bu koku sinekleri ve diğer böcekleri çeker; böcekler mukusla beslenirken sporları vücutlarına alarak başka yerlere taşır. Bu yayılma biçimi, sporlarını rüzgârla yayan çoğu mantardan farklıdır ve Phallaceae familyasının en tipik özelliklerinden biridir. Gleba böcekler tarafından tüketildikten sonra sapın ucu çıplak ve turuncu kalır.

Mutinus caninus saprotrof bir türdür; yapraklı ve karışık ormanlarda, çürümekte olan odun kalıntılarının, yaprak döküntüsünün bulunduğu humuslu topraklarda, çoğunlukla yaz sonu ve sonbaharda, tek tek ya da küçük gruplar halinde görülür. Organik maddeyi ayrıştırarak orman toprağının besin döngüsüne katkıda bulunur. Avrupa başta olmak üzere kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerinde, Asya ve Kuzey Amerika'da yayılış gösterir.

Olgun meyve cisimleri kötü kokuları ve yapışkan yapıları nedeniyle yenmez. Genç “yumurta” evresi bazı yörelerde merak konusu olsa da, bu evredeki örneklerin başka mantarlarla, özellikle zehirli türlerin genç evreleriyle karıştırılabileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle uzman bilgisi olmadan toplanıp tüketilmemelidir. Mutinus cinsinde dünyada az sayıda tür bulunur ve bunlar genel görünüşleriyle kolayca tanınır.