Monotomidae

Monotomidae, kınkanatlılar (Coleoptera) takımının Cucujoidea üst familyasına ait küçük boylu böceklerden oluşan bir familyadır. Familyada dünya genelinde yaklaşık iki yüz elli tür bulunur ve türler hemen her kıtaya yayılmıştır. Avrupa'da en iyi bilinen cinsler Rhizophagus ve Monotoma'dır. Familya geçmişte Rhizophagidae adıyla da anılmıştır.

Bu böcekler genellikle birkaç milimetre boyunda, uzunca, dar ve hafifçe yassı gövdeli canlılardır. Renkleri çoğunlukla kırmızımsı kahverengi, kahverengi ya da siyahımsıdır. Kanat örtüleri kısa olup karnın son halkasını açıkta bırakır. Antenleri ucunda küçük, belirgin bir topuz taşır.

Familyanın üyeleri çok farklı ortamlarda yaşar. Rhizophagus türleri ağaç kabukları altında, özellikle kabuk böceklerinin galerilerinde bulunur ve bu böceklerin larvalarıyla ya da galerilerdeki mantarlarla beslenir. Monotoma türleri ise kompost yığınları, saman, çürümekte olan bitkisel artıklar ve karınca yuvaları gibi ortamlarda yaşar. Birçok tür mantar ve küf yiyicidir.

Bazı türler biyolojik mücadelede önem taşır. Rhizophagus grandis, ladin ağaçlarına zarar veren dev kabuk böceğinin (Dendroctonus micans) doğal düşmanıdır ve bu zararlıya karşı mücadelede, Türkiye'nin Karadeniz ormanları da dahil olmak üzere çeşitli ülkelerde yetiştirilip salınmıştır. Familyanın üyeleri insanlar için tehlikeli değildir.