Mentha x piperita

Mentha × piperita, su nanesi (Mentha aquatica) ile yeşil nanenin (Mentha spicata) doğal melezi olan, Türkçede tıbbi nane ya da Japon nanesi olarak da bilinen çok yıllık otsu bir bitkidir. Genellikle 30–90 cm boylanır, gövdesi çoğunlukla morumsu, yaprakları saplı, mızrağımsı ve kenarları dişlidir. Mentol oranı yüksek uçucu yağı nedeniyle diğer nanelerden daha keskin ve serinletici bir kokuya sahiptir. Melez olduğu için çoğunlukla kısır olup gövde parçalarıyla çoğalır.

Naneler, Lamiaceae (ballıbabagiller) familyasının Mentha cinsine ait, toprak altı ya da toprak üstü sürünücü gövdelerle (stolon) hızla yayılan, çok yıllık otsu bitkilerdir. Gövdeleri dört köşeli, yaprakları karşılıklı dizilişlidir ve yaprak yüzeyindeki salgı tüyleri bitkiye güçlü, ferahlatıcı bir koku veren uçucu yağlar üretir. Küçük çiçekler, sürgün uçlarında başak ya da halkalar biçiminde toplanır; renkleri genellikle beyazdan pembe ve leylak tonlarına kadar değişir.

Cinsin üyeleri genellikle nemli toprakları, dere ve kanal kenarlarını, sulak çayırları ve bahçeleri tercih eder. Yaz aylarında çiçeklenir ve çiçekleri arılar, sinekler ve kelebekler için önemli bir nektar kaynağıdır. Türler arasında kolayca melezleşmeleri nedeniyle nane sistematiği oldukça karmaşıktır ve çok sayıda melez ile kültür formu tanımlanmıştır.

Naneler Avrupa, Asya ve Afrika'da doğal olarak yayılış gösterir, kültür yoluyla ise dünyanın hemen her yerine taşınmıştır. Mutfakta baharat ve çay olarak, ayrıca şekerleme, diş macunu, ilaç ve kozmetik sanayiinde aroma maddesi olarak yaygın biçimde kullanılırlar. Türkiye'de de nane hem yabani olarak hem de bahçelerde yetiştirilen önemli bir bitkidir. Kolayca köklenen gövde parçalarıyla çoğaltılabilmeleri, bahçede hızla yayılmalarına ve bazen istilacı biçimde davranmalarına yol açar.