Megasoma gyas (Herbst, 1785)

Megasoma gyas, Scarabaeidae ailesinin Dynastinae alt ailesine ait, gergedan böcekleri olarak bilinen grubun iri bir üyesidir. Güney Amerika'ya, özellikle Brezilya'ya özgüdür ve dünyanın en ağır böcekleri arasında sayılan Megasoma cinsinin bilinen türlerinden biridir.

Erkekler çok iri yapılıdır ve boyları yaklaşık 10 santimetreye ulaşabilir. Başta öne ve yukarı doğru kıvrılan uzun bir boynuz, ön göğüs plakasında ise yanlarda ve ortada yer alan çıkıntılar bulunur. Gövde siyah ya da koyu renklidir ve üzeri çoğu zaman ince, kadifemsi tüylerle örtülüdür. Dişiler boynuzsuzdur, daha küçüktür ve kanat örtüleri genellikle daha pürüzlüdür; bu farklılık eşeysel seçilimin belirgin bir örneğidir. Erkeklerin boynuzları dişiler ve beslenme alanları için yapılan kavgalarda rakibi kaldırıp devirmek için kullanılır.

Larvalar çürüyen odun ve ağaç gövdeleri içinde gelişir; bu dönem bir yılı aşabilir ve larvalar çok iri boyutlara ulaşır. Toprakta hazırladıkları bir hücrede pupa olurlar. Erginler genellikle gece etkindir, bitki özsuları ve olgun meyvelerle beslenir ve ışığa gelebilir. Yaşam döngüsünün büyük bölümü larva evresinde geçer; erginlerin ömrü ise birkaç ayla sınırlıdır.

Gergedan böcekleri çürüyen odunun parçalanmasında önemli rol oynayarak orman ekosistemlerinde besin döngüsüne katkıda bulunur. Etkileyici görünümleri nedeniyle koleksiyoncular ve böcek yetiştiricileri arasında ilgi görürler. Tropik ormanların tahribi bu tür iri böceklerin yaşam alanlarını tehdit etmektedir. İnsanlar için tehlikeli değildir; Türkiye faunasında yer almaz. Türkiye'de aynı alt aileyi temsil eden en tanıdık böcek, erkeğinin başında tek bir boynuz taşıyan gergedan böceği Oryctes nasicornis'tir.