Marasmius scorodonius

Marasmius scorodonius, güçlü sarımsak kokusuyla bilinen küçük bir lamelli mantardır. Güncel sınıflandırmalarda Mycetinis scorodonius adıyla anılır. Tür adı, Yunancada sarımsak anlamına gelen kelimeden türetilmiştir.

Mycetinis cinsi, eskiden Marasmius içinde değerlendirilen ve güçlü sarımsak kokusu ile tanınan küçük lamelli mantarları içerir. Bu cinsin üyeleri Omphalotaceae familyasında yer alır. Kurudukları zaman büzüşüp nemlendiklerinde yeniden canlanabilmeleri, eski akrabaları Marasmius türleriyle ortak bir özelliktir.

Şapka küçüktür, genellikle bir iki santimetre çapındadır; gençken kırmızımsı kahverengi, kurudukça ya da yaşlandıkça krem ya da beyazımsı renge açılır ve yüzeyi buruşukluk gösterebilir. Lameller açık renkli ve seyrek dizilmiştir. Sap ince, sert, parlak kırmızımsı kahverengi ile koyu kahverengi arasında renktedir ve yüzeyi düzdür, tüylü değildir; bu özellik onu benzer türlerden ayırmaya yardım eder. Mantar ezildiğinde keskin bir sarımsak kokusu yayar.

Bu tür iğne yapraklı ve yapraklı ormanlarda, çayırlarda ve çalılıklarda; düşmüş iğne yapraklar, ot sapları, yaprak döküntüsü ve ince dallar üzerinde yetişir. Yaz ve sonbaharda, yağışlardan sonra çok sayıda bir arada görülebilir. Avrupa başta olmak üzere Kuzey Yarımküre'nin ılıman bölgelerinde yaygındır.

Bu mantarlar ekosistemde ayrıştırıcı (saprotrof) olarak önemli bir görev üstlenir. Ölü odun, yaprak ve diğer bitki artıklarını parçalayarak besin maddelerinin toprağa geri dönmesini sağlar ve orman toprağının oluşumuna katkıda bulunur.

Bazı ülkelerde kurutularak sarımsak aromalı bir baharat olarak kullanılır. Ancak küçük beyazımsı mantarlar arasında zehirli türler de bulunduğundan, kesin olarak tanımlanmamış örnekler tüketilmemelidir.

Gözle görülen mantar, aslında toprakta ya da odunun içinde yaşayan ince ipliklerden (hif) oluşan geniş bir ağın, yani miselyumun üreme organıdır. Miselyum uygun nem ve sıcaklık koşulları oluştuğunda meyve gövdelerini oluşturur ve bunlar sporlarını rüzgârla yayar. Lamelli mantarların türleri tanınırken şapkanın biçimi ve rengi, lamellerin dizilişi, sapın yapısı, koku, spor baskısının rengi ve yetiştiği ortam birlikte değerlendirilir.