Marasmius rotula

Marasmius rotula, Marasmiaceae familyasına ait, küçük ve zarif görünüşlü bir şapkalı mantar türüdür. Marasmius cinsinin tip türü olup cinsin en kolay tanınan üyelerinden biridir. Lamellerinin sapın çevresinde bir tekerlek gibi halka oluşturması nedeniyle tür adı “küçük tekerlek” anlamına gelir.

Şapkası genellikle 0,5–1,5 cm çapında, yarım küre biçimli, beyaz ya da krem renklidir ve belirgin ışınsal oluklarıyla küçük bir şemsiyeyi ya da paraşütü andırır. Şapkanın ortası çoğunlukla hafifçe çukurdur. Lameller seyrek, beyaz ve sapa doğrudan bağlanmaz; bunun yerine sapın çevresinde bir halka (kollaryum) oluşturacak biçimde birbirine bağlanır. Sapı tel gibi ince, sert, parlak ve koyu kahverengi ya da siyahtır. Spor izi beyazdır.

Saprotrof bir türdür; çürümekte olan ince dallar, odun parçaları, kökler ve yaprak döküntüsü üzerinde, çoğunlukla yaprak döken ormanlarda yetişir. Yaz ve sonbaharda, yağışlı dönemlerden sonra çoğu zaman kalabalık gruplar hâlinde ortaya çıkar. Kuruduğunda büzülür ve nemle yeniden eski biçimini alabilir.

Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'nın ılıman bölgelerinde yaygın bir türdür. Küçük boyutu nedeniyle mutfak açısından bir değeri yoktur. Benzer türlerden Marasmius bulliardii daha küçüktür ve şapka ortasında koyu bir nokta taşır; bu nedenle iki tür arasındaki ayrımda şapka ortası ve yaşadığı alt tabaka dikkatle incelenmelidir. Tür, orman tabanında odunsu artıkların ayrıştırılmasında önemli bir rol üstlenir.