Marasmiellus foetidus

Marasmiellus foetidus, küçük, kahverengi tonlarda, belirgin kötü kokusu ile tanınan bir lamelli mantar türüdür. Güncel sınıflandırmalarda Gymnopus foetidus adıyla anılır. Tür adı Latincede "pis kokulu" anlamına gelir ve mantarın çürümüş lahanayı andıran ağır kokusuna işaret eder.

Bu tür Omphalotaceae familyasında yer alır. Bu familya, genellikle küçük ve orta boylu, ince saplı, ayrıştırıcı lamelli mantarları kapsar. Sınıflandırması son yıllarda moleküler çalışmalarla büyük ölçüde değişmiş; eskiden Marasmius ya da Marasmiellus cinslerinde yer alan pek çok tür, Gymnopus, Collybiopsis, Mycetinis ve Paragymnopus gibi cinslere aktarılmıştır.

Şapka küçüktür, genellikle birkaç santimetreyi geçmez; kırmızımsı kahverengi ya da koyu kahverengi renktedir ve kenarlara doğru belirgin çizgiler taşır, ortası çoğu zaman hafifçe çukurdur. Lameller seyrek dizilmiştir ve soluk renklidir. Sap kısa, koyu kahverengi ya da siyahımsıdır ve kadifemsi bir yüzeye sahiptir.

Bu tür yapraklı ormanlarda, özellikle kayın, fındık ve diğer yapraklı ağaçların düşmüş dal ve çubukları üzerinde, çoğu zaman gruplar hâlinde yetişir. Yaz ve sonbaharda meyve verir. Avrupa'da yaygın olarak bilinir.

Bu mantar ve yakın akrabaları, eskiden geniş anlamıyla Marasmius cinsi içinde değerlendirilen, ince etli, kurumaya dayanıklı türlerdendir. Grubun pek çok üyesinin en dikkat çekici özelliği, kuru havada büzüşüp kuruduktan sonra yağmurla yeniden canlanıp eski şekline dönebilmesidir. Bu özellik, onların kısa ömürlü ve çabuk çürüyen pek çok mantardan kolayca ayrılmasını sağlar.

Kötü kokusu ve küçük boyu nedeniyle mutfak açısından bir değeri yoktur.

Gözle görülen mantar, aslında toprakta ya da odunun içinde yaşayan ince ipliklerden (hif) oluşan geniş bir ağın, yani miselyumun üreme organıdır. Miselyum uygun nem ve sıcaklık koşulları oluştuğunda meyve gövdelerini oluşturur ve bunlar sporlarını rüzgârla yayar. Lamelli mantarların türleri tanınırken şapkanın biçimi ve rengi, lamellerin dizilişi, sapın yapısı, koku, spor baskısının rengi ve yetiştiği ortam birlikte değerlendirilir.