Macrolepiota phaeodisca

Macrolepiota phaeodisca, Agaricaceae familyasına ait bir şemsiye mantarı türüdür. Bazı sınıflandırmalarda Lepiota cinsi altında da ele alınmıştır. Tür adı, şapka merkezindeki koyu renkli diske işaret eder.

Macrolepiota cinsi, büyük şemsiye mantarlarını kapsar. Bu cinsin üyelerinde şapka gençken yumurta ya da tokmak biçimindedir, sonra şemsiye gibi açılır ve üzeri kahverengi pullarla kaplanır. Sap uzun ve incedir; üzerinde aşağı yukarı kaydırılabilen çift katlı bir halka bulunur. Lameller serbesttir, yani sapa bağlanmaz, ve spor baskısı beyazdır.

Bu türde şapka açık renkli, beyazımsı ya da krem tonlarında olup merkezde belirgin koyu kahverengi bir disk bulunur; şapkanın geri kalanı daha ince pullarla kaplıdır. Genel yapısıyla büyük şemsiye mantarlarına benzer, ancak boyutları ve şapka deseni ile onlardan ayrılır. Kesin tanım için çoğunlukla mikroskobik özelliklere bakmak gerekir.

Şemsiye mantarları toprakta yaşayan ayrıştırıcılardır. Çoğunlukla otlu alanlarda, kumul ve kumlu topraklarda, orman kenarlarında ve açıklıklarda yetişirler. Yaz sonundan sonbahara kadar meyve verirler. Bu türün yayılışı ağırlıklı olarak Avrupa'dadır.

Şemsiye mantarlarının bazı türleri yenebilir olarak bilinse de bu grup, öldürücü zehirli küçük Lepiota türleri ve zehirli Chlorophyllum türleri ile kolayca karıştırılabilir. Özellikle küçük boylu, halkası sabit ya da eti kesildiğinde kızaran örnekler tehlikelidir. Bu nedenle uzman tarafından kesin olarak tanımlanmamış hiçbir şemsiye mantarı tüketilmemelidir.

Gözle görülen mantar, aslında toprakta ya da odunun içinde yaşayan ince ipliklerden (hif) oluşan geniş bir ağın, yani miselyumun üreme organıdır. Miselyum uygun nem ve sıcaklık koşulları oluştuğunda meyve gövdelerini oluşturur ve bunlar sporlarını rüzgârla yayar. Lamelli mantarların türleri tanınırken şapkanın biçimi ve rengi, lamellerin dizilişi, sapın yapısı, koku, spor baskısının rengi ve yetiştiği ortam birlikte değerlendirilir.