Lyophyllum fumosum

Lyophyllum fumosum, Lyophyllaceae familyasına ait, gri kahverengi tonlarda, kümeler hâlinde yetişen bir lamelli mantardır. Tür adı Latincede "dumanlı" anlamına gelir ve şapkasının duman grisi rengine işaret eder. Yakın akrabası Lyophyllum decastes ile birlikte "kümeli" mantarlar grubunun bilinen üyelerindendir.

Şapka orta büyüklüktedir; gençken dışbükey, sonra yayvanlaşır ve çoğu zaman düzensiz, dalgalı bir kenar kazanır. Rengi gri kahverengi, dumanlı gri ya da zeytinimsi gridir. Lameller beyazımsı ya da açık gri renkte ve sık dizilmiştir. Saplar beyazımsı olup tabanda birbirine kaynaşarak çok sayıda mantardan oluşan yoğun demetler meydana getirir.

Lyophyllaceae familyası, lamelli mantarlar takımı Agaricales içinde yer alır. Bu familyanın birçok üyesinde bazidyumlar içinde, özel boyalarla belirginleşen koyu renkli tanecikler (siderofil granüller) bulunur; bu mikroskobik özellik familyayı tanımlamada kullanılan önemli bir ölçüttür. Familyanın üyeleri genellikle beyazımsı, gri ya da kahverengimsi tonlarda, orta boy, etli mantarlardır ve spor baskıları beyaz renklidir.

Bu tür genellikle ormanlarda, özellikle iğne yapraklı ağaçların altında, aynı zamanda orman kenarlarında ve parklarda toprak üzerinde yetişir. Sonbaharda meyve verir. Avrupa ve Kuzey Yarımküre'nin diğer ılıman bölgelerinde kaydedilmiştir.

Kümeli Lyophyllum türleri bazı ülkelerde yenebilir mantarlar arasında sayılır. Ancak benzer şekilde demet hâlinde yetişen ve zehirli olan türlerle karıştırılma riski vardır. Uzman tarafından kesin olarak tanımlanmamış örnekler tüketilmemelidir.

Gözle görülen mantar, aslında toprakta ya da odunun içinde yaşayan ince ipliklerden (hif) oluşan geniş bir ağın, yani miselyumun üreme organıdır. Miselyum uygun nem ve sıcaklık koşulları oluştuğunda meyve gövdelerini oluşturur ve bunlar sporlarını rüzgârla yayar. Lamelli mantarların türleri tanınırken şapkanın biçimi ve rengi, lamellerin dizilişi, sapın yapısı, koku, spor baskısının rengi ve yetiştiği ortam birlikte değerlendirilir.