Lycoperdon perlatum

Lycoperdon perlatum, Lycoperdaceae familyasına ait, dünyada en yaygın ve en iyi tanınan puf mantarı türlerinden biridir. İnci benzeri dikenleri nedeniyle incili puf mantarı olarak da anılır.

Lycoperdon cinsinin üyeleri halk arasında puf mantarı olarak bilinen, şapkası ve lamelleri olmayan, top ya da armut biçimli meyve gövdeleri oluşturan mantarlardır. Gençken içleri beyaz, sıkı ve homojendir; olgunlaştıkça iç doku (gleba) zeytin kahverengisi ya da kahverengi bir toz kütlesine dönüşür. Bu toz milyonlarca spordan oluşur ve gövdenin tepesinde açılan küçük bir delikten, yağmur damlaları veya hayvanların dokunuşuyla duman gibi dışarı püskürür.

Meyve gövdesi armut ya da ters çevrilmiş şişe biçimlidir, genellikle birkaç santimetre boyunda olur ve aşağıda kalın bir sapımsı kısma daralır. Yüzeyi gençken beyaz, sonra kremden kahverengiye dönen, iri konik dikenler ve bunların arasında daha küçük granüllerle kaplıdır. İri dikenler döküldüğünde yüzeyde ağsı izler kalır. Tepe kısmında açılan delikten sporlar dışarı atılır. Ormanlarda, yol kenarlarında ve çayırlarda tek tek ya da kalabalık gruplar hâlinde yetişir; neredeyse bütün kıtalarda kaydedilmiştir.

Puf mantarları toprakta, yaprak döküntüsünde, çürüyen odunda veya çayırlarda ölü organik maddeyi ayrıştırarak yaşayan saprotrof türlerdir ve besin döngüsünde önemli rol oynarlar. Meyve gövdeleri çoğunlukla yaz sonu ve sonbaharda ortaya çıkar. Cinsin pek çok türü kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerinde geniş yayılış gösterir.

Bazı puf mantarları içi tamamen beyaz ve homojen olduğu gençlik döneminde yenebilir kabul edilse de, bu dönemde dikine kesildiğinde içinde şapka ve lamel taslağı görülen genç Amanita yumurtalarıyla karıştırılabilir; bu ölümcül zehirli mantarlarla karışma tehlikesi nedeniyle kesin teşhis olmadan toplanmamalıdır. Olgun sporların solunması da solunum yollarında tahrişe yol açabilir. Benzer görünen Scleroderma türleri ise zehirlidir ve içleri erken dönemde koyulaşır.