Lycoperdon mammiforme

Lycoperdon mammiforme, Lycoperdaceae familyasına ait, görece nadir görülen bir puf mantarı türüdür. Özellikle kireçli topraklardaki yaprak döken ormanlarda yetişmesiyle bilinir.

Lycoperdon cinsinin üyeleri halk arasında puf mantarı olarak bilinen, şapkası ve lamelleri olmayan, top ya da armut biçimli meyve gövdeleri oluşturan mantarlardır. Gençken içleri beyaz, sıkı ve homojendir; olgunlaştıkça iç doku (gleba) zeytin kahverengisi ya da kahverengi bir toz kütlesine dönüşür. Bu toz milyonlarca spordan oluşur ve gövdenin tepesinde açılan küçük bir delikten, yağmur damlaları veya hayvanların dokunuşuyla duman gibi dışarı püskürür.

Bu türün en dikkat çekici özelliği, gençken meyve gövdesini saran beyaz, pamuksu dış kabuğun büyüdükçe parçalanarak yüzeyde yama ya da pul gibi kalıntılar bırakması ve tabanda yaka benzeri bir halka oluşturmasıdır. Bu görünüm türe süslü, benekli bir hava verir. Meyve gövdesi armut biçimlidir ve olgunlukta içi kahverengi bir spor tozuna dönüşür.

Puf mantarları toprakta, yaprak döküntüsünde, çürüyen odunda veya çayırlarda ölü organik maddeyi ayrıştırarak yaşayan saprotrof türlerdir ve besin döngüsünde önemli rol oynarlar. Meyve gövdeleri çoğunlukla yaz sonu ve sonbaharda ortaya çıkar. Cinsin pek çok türü kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerinde geniş yayılış gösterir.

Bazı puf mantarları içi tamamen beyaz ve homojen olduğu gençlik döneminde yenebilir kabul edilse de, bu dönemde dikine kesildiğinde içinde şapka ve lamel taslağı görülen genç Amanita yumurtalarıyla karıştırılabilir; bu ölümcül zehirli mantarlarla karışma tehlikesi nedeniyle kesin teşhis olmadan toplanmamalıdır. Olgun sporların solunması da solunum yollarında tahrişe yol açabilir. Benzer görünen Scleroderma türleri ise zehirlidir ve içleri erken dönemde koyulaşır.