Leucopaxillus gentianeus

Leucopaxillus gentianeus, Tricholomataceae familyasına ait, “acı ak yalancı paxillus” olarak da anılan, eti çok acı tadıyla bilinen bir şapkalı mantardır. Tür adı, acılığıyla bilinen centiyan (gentiana) bitkisine gönderme yapar; eski kaynaklarda Leucopaxillus amarus adıyla da geçer. Şapka orta büyüklükte ile iri arasında, kızıl kahverengi ya da kestane tonlarında, kuru ve kadifemsidir; lameller sık ve beyaz, sap beyaz ve sağlamdır.

Leucopaxillus cinsi, iri ve etli, beyaz spor baskısı veren şapkalı mantarları kapsar. Bu cinsin üyelerinde şapka genellikle kalın etli, kuru ve mat yüzeylidir; lameller sık dizilişli, sapa bağlı ya da hafifçe sapa doğru inen yapıdadır ve şapka etinden kolayca ayrılabilir. Sap kalın ve sağlamdır; tabanında çoğu zaman beyaz miselyum keçesi ve yaprak artıklarını birbirine bağlayan bir kitle bulunur. Sporlar mikroskop altında çoğunlukla ince dikenlidir ve iyot çözeltisiyle maviye boyanır (amiloit).

Cinsin üyeleri çoğunlukla toprakta ve orman örtüsünde yaşayan ayrıştırıcılardır; dökülmüş yaprak ve iğne yaprakları parçalayarak humus oluşumuna katkıda bulunur. Bazıları yıllar içinde dışa doğru genişleyen büyük “cadı halkaları” oluşturur. Meyve cisimleri sonbaharda belirgindir ve yavaş çürüdükleri için uzun süre yerinde kalabilir.

Bu türler genellikle Avrupa ve Kuzey Amerika'nın ılıman bölgelerinde, yaprak döken ve iğne yapraklı ormanlarda, ağaçlık alanlarda ya da orman kenarlarında yetişir. Cinsin üyelerinin çoğu sert etli, acı ya da tatsız oldukları için besin olarak değerli kabul edilmez. Beyaz renkli iri mantarlar arasında zehirli türler de bulunduğundan, kesin tanısı yapılmamış örnekler kesinlikle tüketilmemelidir. Cinsin bazı üyelerinden çeşitli antibiyotik ve biyolojik etkin maddeler elde edildiği bildirilmiş olup bu mantarlar bilimsel araştırmalar açısından da ilgi çekicidir.