Lepiota rubella

Lepiota rubella, günümüzde çoğu kaynakta Echinoderma rubellum adıyla, dikenli ya da sivri pullu şemsiye mantarlarını içeren Echinoderma cinsinde ele alınan küçük bir şapkalı mantardır. Agaricales takımının Agaricaceae familyasına aittir.

Tür adı “kırmızımsı” anlamına gelir ve şapkadaki kızıl kahverengi tonlara işaret eder. Echinoderma türlerinin şapkası, açık renkli bir zemin üzerinde koyu renkli, dik ya da sivri pullarla kaplıdır; bu pullar şapka kenarına doğru seyrekleşir. Lamelleri serbest ve beyazımsı, sapı genellikle pullu ve halka bölgesi belirsizdir. Bu cinsin üyeleri sıklıkla hoş olmayan, lastik ya da gaz kokusunu andıran bir koku taşır.

Lepiota cinsi ve yakın akrabaları, çoğunlukla küçük ya da orta boylu, şapkası olgunlukta yayvanlaşan, yüzeyi pul ya da liflerle kaplı, lamelleri serbest ve beyazımsı, sapında halka ya da halka kalıntısı bulunan mantarlardır. Spor baskıları genellikle beyazdır. Bu mantarlar toprakta, yaprak döküntüsünde, humusça zengin orman tabanlarında, park ve bahçelerde ölü organik maddeyi ayrıştırarak yaşar ve besin döngüsünde önemli rol oynar.

Agaricaceae familyası; kültür mantarını da içeren Agaricus, puf mantarları ve şemsiye mantarları gibi çok farklı görünüşlü toprak saprotrofu mantarları bir araya getirir. Familyanın üyeleri Agaricales takımında yer alır ve dünyanın hemen her bölgesinde, ılıman ormanlardan tropik bölgelere kadar yayılış gösterir.

Şemsiye mantarlarının teşhisinde şapka pullarının rengi ve dağılımı, halkanın yapısı, sapın yüzeyi ve koku önemli ipuçlarıdır; ancak türlerin kesin ayrımı için sporların ve şapka derisi hücrelerinin mikroskop altında incelenmesi gerekir.

Küçük Lepiota türlerinin bir kısmı, ölümcül Amanita phalloides ile aynı karaciğer zehirlerini (amatoksinler) içerir ve dünyada ciddi zehirlenmelere yol açmıştır. Türler arasındaki farklar çoğu zaman yalnızca mikroskobik özelliklerle ayırt edilebildiğinden, bu gruptaki hiçbir küçük mantar yenmemelidir.