Lepiota castanea

Lepiota castanea, Agaricales takımının Agaricaceae familyasına bağlı, küçük boylu ve zehirli bir mantar türüdür. Türün adı Latincede kestane anlamına gelir ve şapkasının kestane kahverengisi rengine gönderme yapar. Lepiota cinsinin üyeleri, şapka yüzeyindeki pullar, serbest solungaçlar ve sap üzerindeki halka ya da halka kalıntılarıyla tanınır.

Şapkası küçüktür, genellikle 1–4 cm çapındadır. Genç örneklerde çan biçimli olan şapka zamanla düzleşir ve ortasında hafif bir tümsek kalabilir. Yüzeyi kestane kahverengisi ya da kızılımsı kahverengidir; olgunlaştıkça bu tabaka, açık renkli zemin üzerinde küçük, eş merkezli pullara ayrılır, ortası ise koyu kalır. Solungaçlar serbest, sık dizilmiş ve beyazımsı ya da kremdir; yaşlandıkça hafifçe sarımsı ya da pembemsi tonlar alabilir. Sap ince ve uzundur, alt kısmı kahverengimsi pullar ya da tüylerle kaplıdır. Halka belirgin değildir.

Saprotrof bir türdür; yaprak döken ve karışık ormanlarda, özellikle nemli, besince zengin topraklarda, yaprak döküntüsü arasında ve yol kenarlarında yetişir. Meyve cisimleri yaz sonu ve sonbaharda tek tek ya da küçük gruplar halinde ortaya çıkar. Avrupa ve Kuzey Amerika'nın ılıman bölgelerinde kaydedilmiştir.

Tür, ölümcül şapkalı mantarda bulunan amatoksin grubu zehirleri içerir. Bu zehirler karaciğer ve böbreklerde ağır, kalıcı hasara yol açabilir. Küçük ve pullu şapkalı Lepiota türlerinin birçoğu ölümcül zehirli olduğundan, bu cinse benzeyen hiçbir küçük mantar toplanmamalı ve yenmemelidir. Zehirlenme şüphesinde hemen sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Lepiota cinsi dünya genelinde yüzlerce türü kapsar ve bunların önemli bir kısmı küçük, birbirine çok benzeyen mantarlardır. Türlerin ayırt edilmesi çoğu zaman mikroskobik inceleme gerektirir. Cinsin üyeleri ölü organik maddeyi ayrıştırarak toprağın besin döngüsüne katkıda bulunur.