Lepiota aspera

Lepiota aspera, günümüzde Echinoderma asperum adıyla da bilinen, Agaricales takımından, Agaricaceae familyasına ait lamelli bir mantar türüdür. Şapkasını kaplayan sivri, piramit biçimli pullar nedeniyle İngilizcede “sivri pullu lepiota” olarak anılır. Bu özellik türün kolayca tanınmasını sağlar.

Şapkası orta ile iri boyda, genç örneklerde konik ya da yarım küre biçimli, sonra yayvanlaşan yapıdadır. Kremimsi zemin üzerinde kahverengi, dik, sivri ve kolayca dökülebilen pullar taşır; pullar şapkanın ortasında daha sık bulunur. Lameller beyaz, çok sık ve serbesttir; bazen çatallanabilir. Sapın üst kısmında zarsı bir halka bulunur, halkanın altındaki kısım ise kahverengimsi pulcuklarla kaplıdır. Mantarın belirgin, hoş olmayan ve lastik ya da gaz benzeri bir kokusu vardır.

Tür saprotrof bir mantardır; besince zengin topraklarda, yaprak döken ormanlarda, parklarda, bahçelerde ve çürümekte olan bitki artıkları üzerinde yetişir. Meyve gövdeleri genellikle yaz sonu ve sonbaharda görülür. Organik maddeyi ayrıştırarak toprağın besin döngüsüne katkıda bulunur.

Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'nın ılıman bölgelerinde yayılış gösterir. Yenmeyen, zehirli olarak kabul edilen bir türdür; özellikle alkolle birlikte tüketildiğinde rahatsızlık yaptığına ilişkin bildirimler bulunmaktadır. Ayrıca Lepiota cinsinin bazı küçük türleri ölümcül derecede zehirli olduğundan, lepiota görünümlü mantarlar hiçbir zaman toplanıp yenmemelidir.

Agaricaceae familyası, kültür mantarının da içinde bulunduğu geniş bir lamelli mantar grubudur. Lepiota benzeri mantarların tanınmasında şapka pullarının yapısı, halkanın varlığı, koku ve spor özellikleri birlikte değerlendirilir. Bu grupta yalnızca dış görünüşe dayanarak güvenli bir tanımlama yapmak çoğu zaman mümkün değildir.