Leccinum scabrum

Leccinum scabrum, Boletaceae familyasına bağlı, huş ağaçlarının altında sık görülen ve geniş yayılışlı bir mantar türüdür. Halk arasında kahverengi huş boleti olarak da anılır. Şapkasının alt yüzünde solungaç yerine borucuklar bulunur ve Leccinum cinsine özgü olarak sapı koyu renkli, kalkık pullarla kaplıdır. Cinsin en tanınmış ve en yaygın türlerinden biridir.

Şapkası genellikle 5–15 cm çapındadır; rengi açık kahverengiden koyu kahverengiye, bazen grimsi kahverengiye kadar değişir. Genç örneklerde yarım küre biçimindeki şapka zamanla yastık şeklini alır; nemli havada yüzeyi hafifçe yapışkan olabilir. Borucuklar ve gözenekler önce beyazımsı, sonra grimsi kahverengidir ve parmakla bastırıldığında hafifçe kahverengileşebilir. Sap uzun, beyazımsı zeminli ve aşağıya doğru hafifçe genişleyen yapıdadır; üzeri koyu gri ile siyahımsı pullarla kaplıdır. Eti beyazdır ve kesildiğinde renk değişimi ya çok azdır ya da hiç görülmez. Yaşlı örneklerde et yumuşak ve süngerimsi bir hal alır.

Tür yalnızca huş ağaçlarıyla ektomikorizal ortaklık kurar; bu nedenle huş ormanlarında, parklarda ve tek tük huş ağaçlarının bulunduğu açık alanlarda görülür. Meyve cisimleri yaz başından sonbahar sonuna kadar çıkar. Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'nın ılıman bölgelerinde yaygındır; huş ağaçlarının dikildiği başka bölgelere de taşınmıştır.

Birçok ülkede yenebilir bir mantar olarak toplanır; özellikle genç ve sıkı etli örnekleri tercih edilir. Ancak iyi pişirilmesi gerekir; Leccinum türlerinin az pişmiş halde bazı kişilerde mide rahatsızlığına yol açtığı bilinmektedir. Pişirildiğinde eti kararabilir. Kesin teşhis yapılmadan toplanmamalıdır.

Leccinum cinsi dünya genelinde onlarca türü kapsar ve türlerin büyük çoğunluğu belirli ağaç cinsleriyle, özellikle huş, kavak, meşe ve gürgenle sıkı ortaklıklar kurar. Bu nedenle bir Leccinum örneğinin hangi ağacın altında bulunduğu, teşhiste en önemli ipuçlarından biridir. Cinsin üyeleri borucuklu mantarlar arasında yer aldığından, solungaçlı zehirli türlerle karıştırılma olasılıkları düşüktür.