Leccinum quercinum

Leccinum quercinum, Boletales takımından, Boletaceae familyasına ait, turuncu-kırmızı şapkalı, gözenekli bir mantar türüdür. Bazı yazarlar onu Leccinum aurantiacum türüyle aynı ya da çok yakın kabul eder. Adı, başlıca meşe ağaçlarıyla birlikte yetişmesine gönderme yapar.

Şapkası iri, genç örneklerde yarım küre biçimli, sonra yayvanlaşan, kiremit kırmızısı ile turuncu-kahverengi arasında değişen tonlardadır; kenarında sarkan ince zar parçaları bulunabilir. Alt yüzeyde krem ya da grimsi gözenekler vardır. Sapı kalın ve uzundur; üzerinde genç örneklerde kahverengimsi, yaşlandıkça koyulaşan pulcuklar bulunur. Kesildiğinde beyazımsı eti önce pembemsi ya da şarap kırmızısı, sonra gri ve siyahımsı tonlara döner.

Tür meşe ağaçlarıyla mikorizal ortaklık kurar ve meşeli yaprak döken ormanlarda, orman kenarlarında ve açıklıklarda yetişir. Meyve gövdeleri yaz ve sonbahar aylarında, özellikle yağışlı dönemlerden sonra ortaya çıkar. Diğer mikorizal mantarlar gibi ağaçların su ve mineral alımına yardımcı olarak orman ekosisteminde önemli bir rol oynar.

Avrupa'nın ılıman bölgelerinde, meşe ormanlarının bulunduğu alanlarda yayılış gösterir. Turuncu şapkalı Leccinum türleri geleneksel olarak yenebilen mantarlar arasında sayılır; ancak bu grubun az pişmiş ya da çiğ olarak tüketilmesi mide bulantısı ve kusma gibi sindirim rahatsızlıklarına yol açabilir. Bu nedenle iyice pişirilmeli ve kesin tanımlama yapılmadan toplanmamalıdır.

Boletaceae familyasının üyeleri, şapkanın alt yüzeyinde lameller yerine kolayca ayrılabilen bir tüp tabakası taşımalarıyla tanınır. Sporlar bu tüplerin iç yüzeyinde oluşur ve olgunlaştığında rüzgârla yayılır. Leccinum ve Leccinellum türlerinde ağaç ortağı, renk değişimi ve sap pulcuklarının rengi tanımlamada birlikte değerlendirilmesi gereken başlıca ipuçlarıdır.