Leccinum crocipodium

Leccinum crocipodium, günümüzde çoğunlukla Leccinellum crocipodium adıyla bilinen, Boletaceae familyasından gözenekli bir mantar türüdür. Boletales takımına ait bu mantar, bazı kaynaklarda Leccinum nigrescens adıyla da anılır. Sarı tonlu gözenekleri ve kesildiğinde belirgin biçimde kararan etiyle tanınır.

Şapkası sarımsı kahverengi ile bal rengi arasında değişir; yaşlı örneklerde ve kuru havada yüzeyi belirgin şekilde çatlayarak mozaik benzeri bir görünüm kazanır. Alt yüzeyde parlak sarı gözenekler bulunur. Sapı sarımsı zeminli olup üzerinde sarı ile kahverengi arasında değişen pulcuklar taşır. Kesildiğinde sarımsı eti önce pembemsi ya da kırmızımsı, sonra gri ve sonunda siyahımsı bir renge döner; bu renk değişimi türün en ayırt edici özelliklerinden biridir.

Tür, başta meşe olmak üzere bazen kayın ve gürgen gibi yaprak döken ağaçlarla mikorizal ortaklık kurar. Sıcak ve kireçli ya da killi topraklı meşe ormanlarını, orman kenarlarını ve parkları tercih eder. Meyve gövdeleri genellikle yaz ortasından sonbahara kadar, sıcak ve yağışlı dönemlerden sonra çıkar. Ağaçlarla kurduğu ortaklık sayesinde orman ekosisteminin besin döngüsüne katkıda bulunur.

Avrupa'nın ılıman ve Akdeniz bölgelerinde yayılış gösteren türün, uygun meşe ormanlarında başka bölgelerde de bulunması olasıdır. Yenebilen bir mantar olarak bilinir; ancak pişirildiğinde etin kararması görünüşünü bozar. Tüm yabani mantarlarda olduğu gibi, kesin tanımlama yapılmadan toplanmamalı ve iyi pişirilmeden tüketilmemelidir.

Boletaceae familyasının üyeleri, şapkanın alt yüzeyinde lameller yerine kolayca ayrılabilen bir tüp tabakası taşımalarıyla tanınır. Sporlar bu tüplerin iç yüzeyinde oluşur ve olgunlaştığında rüzgârla yayılır. Leccinum ve Leccinellum türlerinde ağaç ortağı, renk değişimi ve sap pulcuklarının rengi tanımlamada birlikte değerlendirilmesi gereken başlıca ipuçlarıdır.