Lavandula var. stoechas

Bu kayıt, ballıbabagiller (Lamiaceae) ailesinden Lavandula stoechas türünü ifade etmektedir. Türkçede karabaş otu ya da karabaş lavanta adlarıyla bilinen bu bitki, Akdeniz bölgesinin en tanınmış aromatik çalılarından biridir.

30-100 cm boyunda, sık dallı, her dem yeşil, güzel kokulu küçük bir çalıdır. Yaprakları dar, şeritsi, kenarları hafifçe kıvrık ve grimsi tüylerle kaplıdır. Çiçekleri, dört köşeli, yoğun ve kısa başaklar halinde toplanır; koyu mor renklidir. Başağın tepesinde, kulak ya da kanat gibi duran iri, mor-leylak renkli kısır brakteler bulunur; türü diğer lavantalardan ayıran en belirgin özellik budur. Çiçeklenme ilkbaharda, genellikle mart-haziran arasında görülür.

Ballıbabagiller (Lamiaceae) ailesinin üyeleri genellikle dört köşeli gövdeleri, karşılıklı dizilmiş yaprakları, iki dudaklı çiçekleri ve çoğunlukla güzel kokulu salgı tüyleriyle tanınır. Meyveleri dört parçalı küçük fındıkçıklardır. Aile, kekik, nane, adaçayı ve lavanta gibi insan için büyük önem taşıyan birçok aromatik bitkiyi içerir.

Karabaş otu Akdeniz havzası boyunca yaygındır; kumlu ve asidik toprakları tercih eder, makilik ve frigana alanlarında, çam ormanı açıklıklarında ve kurak yamaçlarda bolca yetişir. Türkiye'de özellikle Ege ve Akdeniz kıyı bölgelerinde yaygındır. Çiçekleri arılar için önemli bir nektar kaynağıdır. Bitki halk arasında çay olarak, öksürük ve soğuk algınlığına karşı kullanılmış; uçucu yağı ve süs bitkisi değeri nedeniyle de yetiştirilmektedir.

Ballıbabagiller dünyada yaklaşık 230 cins ve 7000 kadar türle temsil edilen büyük bir ailedir ve Akdeniz havzası ile Anadolu bu ailenin en zengin bölgeleri arasında yer alır. Ailenin üyeleri ürettikleri uçucu yağlar sayesinde otçul hayvanlara karşı korunur; bu yağlar aynı zamanda baharat, çay, parfüm ve ilaç yapımında değerlendirilir. Çiçekleri çoğunlukla arılar tarafından tozlanır ve aile bal üretimi açısından da büyük önem taşır.