Lanius excubitor

Büyük örümcekkuşu (Lanius excubitor), Laniidae familyasının Avrupa'daki en iri temsilcilerinden biridir. Örümcekkuşları ötücü kuşlar arasında yer almalarına rağmen küçük yırtıcılar gibi avlanmalarıyla ünlüdür; bilimsel adındaki excubitor sözcüğü gözcü anlamına gelir.

Vücut uzunluğu yaklaşık 22–26 cm'dir. Üst tarafı açık gri, alt tarafı beyaz, kanatları ve uzun kuyruğu siyah-beyazdır. Gagadan başlayıp gözün arkasına uzanan kalın siyah bir maske taşır. Kanatlarında uçuşta belirginleşen beyaz bir leke bulunur. Kancalı güçlü gagası avını öldürmesine yardım eder. Benzeri olan küçük örümcekkuşundan daha iri yapısı, daha uzun kuyruğu ve alnının siyah olmayışıyla ayrılır.

Açık araziler, seyrek ağaçlı alanlar, çalılıklar, turbalıklar ve tarım arazilerinde yaşar. Tel, ağaç tepesi ya da direk gibi yüksek noktalarda dik oturarak çevreyi gözler. Kemirgenler, küçük kuşlar, kertenkeleler ve iri böceklerle beslenir. Avlarını dikenlere, dikenli tellere veya dal çatallarına saplayarak hem parçalar hem de depolar; bu nedenle halk arasında kasap kuşu benzetmesi yapılır. Yuvasını ağaç ya da çalılara kurar.

Yayılışı Avrupa'nın kuzey ve orta kesimlerinden Sibirya'ya kadar uzanır; kuzeydeki bireyler kışın güneye iner. Sistematiği karmaşıktır ve güneydeki bazı popülasyonlar ayrı türler olarak ayrılmıştır. Türkiye'de çoğunlukla kış ziyaretçisi olarak açık alanlarda görülür. Küresel ölçekte IUCN tarafından Asgari Endişe kategorisinde değerlendirilse de Batı Avrupa'nın birçok bölgesinde azalmıştır.