Lactarius zonarius

Lactarius zonarius, sıcak ve kurak bölgelerin meşe ormanlarında yetişen, iri bir sütlü mantar türüdür. Şapkası krem, sarımsı okr ya da soluk turuncu renkte, belirgin koyu renkli eşmerkezli halkalar taşır; kenarı uzun süre içe kıvrık kalır ve olgunlukta ortası huni gibi çukurlaşır. Lamelleri krem renkli ve sıktır, sapı kısa ve kalındır. Kesildiğinde beyaz bir süt salgılar; bu süt renk değiştirmez ve tadı çok acı, yakıcıdır. Meşe ağaçlarıyla birlikte yaşar ve özellikle Güney Avrupa ile Akdeniz çevresinde yaygındır. Yakıcı tadı nedeniyle yenmez kabul edilir ve mide-bağırsak rahatsızlıklarına yol açabilir.

Lactarius cinsinin bütün üyeleri gibi bu türün de şapkası ya da lamelleri kırıldığında veya kesildiğinde süt adı verilen bir sıvı salgılanır. Sütün rengi, havayla temas edince renk değiştirip değiştirmemesi ve tadı, türlerin ayırt edilmesinde en önemli özelliklerdendir. Etin kolayca ve tebeşir gibi kırılması, iç yapısını oluşturan küre biçimli hücreler ve sporların yüzeyindeki amiloid süslemeler, cinsi yakın akrabası Russula ile birlikte Russulaceae familyasında bir araya getirir.

Sütlü mantarlar ağaçların kökleriyle ektomikoriza adı verilen bir ortak yaşam ilişkisi kurar: mantar ipliksi hifleriyle ağaca topraktan su ve mineral madde taşınmasına yardım eder, karşılığında ağaçtan fotosentezle üretilmiş şeker alır. Bu yüzden her tür belirli ağaç cinslerine bağlıdır ve meyve gövdeleri genellikle yaz sonundan sonbahar sonuna kadar, yağışlı dönemlerde ortaya çıkar. Orman ekosistemlerinde ağaçların sağlıklı gelişmesinde önemli rol oynarlar.

Sütlü mantarların bir kısmı yenilebilir, birçoğu ise acı ya da yakıcı tadı nedeniyle yenmez veya mide-bağırsak rahatsızlıklarına yol açar. Birbirine benzeyen türlerin ayrımı çoğu zaman uzmanlık ve mikroskobik inceleme gerektirdiğinden, kesin teşhis yapılmadan hiçbir yabani mantar toplanıp yenmemelidir.