Lactarius vietus

Lactarius vietus, huş ağaçlarıyla birlikte yaşayan, orta boylu bir sütlü mantar türüdür. Şapkası grimsi leylak, soluk kahverengi ya da et rengi tonlarda, nemli havada yapışkan ve parlaktır; olgunlukta ortası çökük olur. Lamelleri soluk krem renklidir. Kesildiğinde beyaz bir süt salgılar; bu süt lamellerin üzerinde kuruyunca grimsi ya da zeytin-gri lekeler bırakır. Tadı acımtırak ve yakıcıdır. Özellikle nemli huş ormanlarında, yosunlu ve asidik topraklarda yaz sonundan sonbahara kadar görülür ve Kuzey Yarımküre’nin serin bölgelerinde yayılış gösterir. Yakıcı tadı nedeniyle yenmez kabul edilir.

Lactarius cinsinin bütün üyeleri gibi bu türün de şapkası ya da lamelleri kırıldığında veya kesildiğinde süt adı verilen bir sıvı salgılanır. Sütün rengi, havayla temas edince renk değiştirip değiştirmemesi ve tadı, türlerin ayırt edilmesinde en önemli özelliklerdendir. Etin kolayca ve tebeşir gibi kırılması, iç yapısını oluşturan küre biçimli hücreler ve sporların yüzeyindeki amiloid süslemeler, cinsi yakın akrabası Russula ile birlikte Russulaceae familyasında bir araya getirir.

Sütlü mantarlar ağaçların kökleriyle ektomikoriza adı verilen bir ortak yaşam ilişkisi kurar: mantar ipliksi hifleriyle ağaca topraktan su ve mineral madde taşınmasına yardım eder, karşılığında ağaçtan fotosentezle üretilmiş şeker alır. Bu yüzden her tür belirli ağaç cinslerine bağlıdır ve meyve gövdeleri genellikle yaz sonundan sonbahar sonuna kadar, yağışlı dönemlerde ortaya çıkar. Orman ekosistemlerinde ağaçların sağlıklı gelişmesinde önemli rol oynarlar.

Sütlü mantarların bir kısmı yenilebilir, birçoğu ise acı ya da yakıcı tadı nedeniyle yenmez veya mide-bağırsak rahatsızlıklarına yol açar. Birbirine benzeyen türlerin ayrımı çoğu zaman uzmanlık ve mikroskobik inceleme gerektirdiğinden, kesin teşhis yapılmadan hiçbir yabani mantar toplanıp yenmemelidir.