Lactarius piperatus

Lactarius piperatus, günümüzde Lactifluus piperatus adıyla bilinen, Russulaceae familyasından iri, beyaz bir sütlü mantardır. Türkçede biberli sütlü mantar olarak anılır; adı, sütünün son derece yakıcı, biber gibi acı tadından gelir.

Şapkası 5–15 cm çapında, beyaz ya da krem renkli, kuru ve pürüzsüzdür. Gençken dışbükey olan şapka zamanla ortası çökerek huni biçimini alır. En belirgin özelliklerinden biri lamellerinin çok sık dizilmiş, dar ve kremsi beyaz olmasıdır. Sapı kısa, kalın ve beyazdır. Kırıldığında bol, beyaz ve çok acı bir süt salgılar; bu süt kuruduğunda hafifçe yeşilimsi ya da sarımsı tonlar alabilir. Benzer görünüşlü Lactifluus vellereus, keçemsi şapkası ve daha seyrek lamelleriyle ayrılır.

Sütlü mantarlar (Lactarius ve Lactifluus), dokuları kırıldığında süt benzeri bir sıvı (lateks) salgılamalarıyla kolayca tanınır. Bu sıvının rengi, tadı ve havayla temas edince renk değiştirip değiştirmediği tür tanısında en önemli özelliklerdendir. Russulaceae familyasının üyeleri olarak etleri gevrek ve kırılgandır; çünkü dokularında küre biçimli hücre kümeleri (sferositler) bulunur. Sporları süslü, amiloid duvarlıdır ve spor baskısı genellikle beyaz ile krem arasındadır.

Bu mantarların tamamı ağaçlarla ektomikorizal ortaklık kurar: ağaç köklerini mantar iplikleriyle sarar, ağaca su ve mineral sağlar, karşılığında şeker alırlar. Bu nedenle orman ekosistemlerinin sağlığında önemli rol oynarlar ve genellikle belirli ağaç türlerinin altında yetişirler. Meyve gövdeleri çoğunlukla yaz sonu ve sonbaharda ortaya çıkar.

Avrupa ve Kuzey Amerika'da, başta kayın ve meşe olmak üzere yaprak döken ağaçların bulunduğu ormanlarda yaygındır; Türkiye'de de bildirilmiş türlerdendir. Çiğ hâlde yenmez ve sindirim sistemini tahriş eder. Bazı yörelerde uzun süre haşlandıktan ya da kurutulduktan sonra baharat gibi kullanıldığı bilinse de genel olarak yenmeye uygun bir mantar sayılmaz.