Lactarius musteus

Lactarius musteus, kızılkayagiller (Russulaceae) familyasından, çam ormanlarında yetişen soluk renkli bir sütlü mantardır. Şapkası 4–9 cm çapında, beyazımsı ile soluk krem ya da açık devetüyü tonlarda, nemli havalarda yapışkan yüzeylidir; ortası çukur, kenarları gençken içe kıvrıktır. Lameller beyazımsı ile krem renkte, sap ise kısa ve soluk renklidir.

Kırıldığında beyaz bir süt çıkar; süt kurudukça lameller üzerinde grimsi yeşil lekeler bırakabilir ve tadı acımsıdır. Genellikle çam ağaçlarıyla, özellikle kumlu ve asidik topraklarda, çoğunlukla fundalık ve yosunlu çam ormanlarında ortak yaşar. Kuzey ve Orta Avrupa’da yayılış gösterir, ancak pek çok bölgede yaygın değildir. Yemeklik değeri yoktur.

Lactarius cinsi, kızılkayagiller (Russulaceae) familyasına ait ve halk arasında sütlü mantarlar olarak bilinen geniş bir gruptur. Cinsin en belirgin özelliği, şapka ya da lameller kırıldığında veya kesildiğinde sızan süt benzeri sıvıdır (lateks). Bu sütün rengi, açık havada renk değiştirip değiştirmemesi ve tadı (yumuşak, acımsı ya da çok yakıcı) türlerin ayırt edilmesinde en önemli ölçütlerdendir. Etli yapıları, gevrek ve kolayca kırılan dokuları ile lifli olmayan sapları da kızılkayagiller familyasının ortak özellikleridir.

Sütlü mantarların tamamı ektomikorizal yaşar; yani belirli ağaç türlerinin kökleriyle ortak yaşam kurar, ağaca su ve mineral sağlarken ondan şeker alır. Bu nedenle çoğu türün ortak olduğu ağaç oldukça belirlidir ve bulunduğu ormanın tipi tanımada önemli bir ipucudur. Meyve gövdeleri genellikle yaz sonundan sonbahar sonuna kadar, yağışlı dönemlerden sonra ortaya çıkar.

Sütlü mantarların tanınması deneyim ister; birçok tür birbirine çok benzer ve kesin tanı çoğu zaman sütün rengi, koku, ortak ağaç ve mikroskobik özelliklerle konur. Yakıcı tatlı türlerin çiğ ya da az pişmiş yenmesi mide ve bağırsak rahatsızlıklarına yol açabileceğinden, kesin olarak tanınmayan hiçbir mantar toplanıp tüketilmemelidir.