Lactarius mairei

Lactarius mairei, kızılkayagiller (Russulaceae) familyasından, sıcak ve kurak meşe ormanlarında yetişen bir sütlü mantardır. Şapkası 4–8 cm çapında, soluk turuncu ile pembemsi kahverengi ya da somon tonlarda, belirsiz halkalıdır; şapka kenarı özellikle gençken uzun, tüylü ve saçaklı bir görünüm taşır. Lameller krem ile soluk pembemsi renkte, sap kısa ve şapkadan daha açık renklidir.

Kırıldığında beyaz, rengini değiştirmeyen ve çok yakıcı tatlı bir süt salgılar. Tüylü şapka kenarıyla, kuzeyde huş ağaçlarıyla yaşayan Lactarius torminosus türünü anımsatır; ancak meşelerle ortak yaşaması, sıcak iklimi tercih etmesi ve renk tonları ile ondan ayrılır. Özellikle Akdeniz havzası ve Güney Avrupa’da, kireçli topraklardaki meşe ormanlarında görülür. Yakıcı tadı nedeniyle yemeklik kabul edilmez ve çiğ ya da az pişmiş olarak yendiğinde mide rahatsızlıklarına yol açabilir.

Lactarius cinsi, kızılkayagiller (Russulaceae) familyasına ait ve halk arasında sütlü mantarlar olarak bilinen geniş bir gruptur. Cinsin en belirgin özelliği, şapka ya da lameller kırıldığında veya kesildiğinde sızan süt benzeri sıvıdır (lateks). Bu sütün rengi, açık havada renk değiştirip değiştirmemesi ve tadı (yumuşak, acımsı ya da çok yakıcı) türlerin ayırt edilmesinde en önemli ölçütlerdendir. Etli yapıları, gevrek ve kolayca kırılan dokuları ile lifli olmayan sapları da kızılkayagiller familyasının ortak özellikleridir.

Sütlü mantarların tamamı ektomikorizal yaşar; yani belirli ağaç türlerinin kökleriyle ortak yaşam kurar, ağaca su ve mineral sağlarken ondan şeker alır. Bu nedenle çoğu türün ortak olduğu ağaç oldukça belirlidir ve bulunduğu ormanın tipi tanımada önemli bir ipucudur. Meyve gövdeleri genellikle yaz sonundan sonbahar sonuna kadar, yağışlı dönemlerden sonra ortaya çıkar.

Sütlü mantarların tanınması deneyim ister; birçok tür birbirine çok benzer ve kesin tanı çoğu zaman sütün rengi, koku, ortak ağaç ve mikroskobik özelliklerle konur. Yakıcı tatlı türlerin çiğ ya da az pişmiş yenmesi mide ve bağırsak rahatsızlıklarına yol açabileceğinden, kesin olarak tanınmayan hiçbir mantar toplanıp tüketilmemelidir.