Lactarius hysginus

Lactarius hysginus, kızılkayagiller (Russulaceae) familyasından, kızılımsı kahverengi renkli ve yapışkan şapkalı bir sütlü mantardır. Şapkası 4–9 cm çapında, şarap kırmızımsı kahverengi ile kiremit tonlarında, nemli havada parlak ve yapışkan yüzeylidir; ortası çukur, kenarları gençken içe kıvrıktır. Lameller krem ile soluk okra renkli, sap kısa ve çoğu zaman yüzeyinde küçük çukurcuklar taşır.

Kırıldığında beyaz, rengini değiştirmeyen ve oldukça yakıcı tatlı bir süt çıkar. Genellikle iğne yapraklı ağaçlarla, özellikle ladin ve çam ormanlarında, bazen de karışık ormanlarda ortak yaşar. Avrupa’da yayılış gösterir, ancak pek çok bölgede yaygın değildir. Yakıcı tadı nedeniyle yemeklik kabul edilmez ve benzer kahverengi kırmızımsı sütlü mantarlarla karıştırılabilir.

Lactarius cinsi, kızılkayagiller (Russulaceae) familyasına ait ve halk arasında sütlü mantarlar olarak bilinen geniş bir gruptur. Cinsin en belirgin özelliği, şapka ya da lameller kırıldığında veya kesildiğinde sızan süt benzeri sıvıdır (lateks). Bu sütün rengi, açık havada renk değiştirip değiştirmemesi ve tadı (yumuşak, acımsı ya da çok yakıcı) türlerin ayırt edilmesinde en önemli ölçütlerdendir. Etli yapıları, gevrek ve kolayca kırılan dokuları ile lifli olmayan sapları da kızılkayagiller familyasının ortak özellikleridir.

Sütlü mantarların tamamı ektomikorizal yaşar; yani belirli ağaç türlerinin kökleriyle ortak yaşam kurar, ağaca su ve mineral sağlarken ondan şeker alır. Bu nedenle çoğu türün ortak olduğu ağaç oldukça belirlidir ve bulunduğu ormanın tipi tanımada önemli bir ipucudur. Meyve gövdeleri genellikle yaz sonundan sonbahar sonuna kadar, yağışlı dönemlerden sonra ortaya çıkar.

Sütlü mantarların tanınması deneyim ister; birçok tür birbirine çok benzer ve kesin tanı çoğu zaman sütün rengi, koku, ortak ağaç ve mikroskobik özelliklerle konur. Yakıcı tatlı türlerin çiğ ya da az pişmiş yenmesi mide ve bağırsak rahatsızlıklarına yol açabileceğinden, kesin olarak tanınmayan hiçbir mantar toplanıp tüketilmemelidir.