Lactarius fuliginosus

Lactarius fuliginosus, kızılkayagiller (Russulaceae) familyasından, isli kahverengi renginden adını alan bir sütlü mantardır. Şapkası genellikle 4–8 cm çapında, kadifemsi ve mat yüzeyli, koyu sütlü kahve ile is rengi arasında tonlardadır; ortası hafif çukur olabilir. Lameller krem ile soluk okra renkli, sap ise şapkaya benzer ancak daha açık tonlardadır.

Kırıldığında çıkan beyaz süt, birkaç dakika içinde dokuyu pembeye boyar; bu özellik onu benzer kahverengi türlerden ayırmada yardımcıdır. Sütün tadı başta yumuşak, sonradan hafif acımsı olabilir. Genellikle meşe ve kayın gibi geniş yapraklı ağaçlarla ortak yaşar ve ılıman Avrupa ormanlarında görülür. Yakın akrabası Lactarius azonites ve Lactarius picinus gibi türlerle karıştırılabilir. Yemeklik değeri düşüktür ve genellikle toplanmaz.

Lactarius cinsi, kızılkayagiller (Russulaceae) familyasına ait ve halk arasında sütlü mantarlar olarak bilinen geniş bir gruptur. Cinsin en belirgin özelliği, şapka ya da lameller kırıldığında veya kesildiğinde sızan süt benzeri sıvıdır (lateks). Bu sütün rengi, açık havada renk değiştirip değiştirmemesi ve tadı (yumuşak, acımsı ya da çok yakıcı) türlerin ayırt edilmesinde en önemli ölçütlerdendir. Etli yapıları, gevrek ve kolayca kırılan dokuları ile lifli olmayan sapları da kızılkayagiller familyasının ortak özellikleridir.

Sütlü mantarların tamamı ektomikorizal yaşar; yani belirli ağaç türlerinin kökleriyle ortak yaşam kurar, ağaca su ve mineral sağlarken ondan şeker alır. Bu nedenle çoğu türün ortak olduğu ağaç oldukça belirlidir ve bulunduğu ormanın tipi tanımada önemli bir ipucudur. Meyve gövdeleri genellikle yaz sonundan sonbahar sonuna kadar, yağışlı dönemlerden sonra ortaya çıkar.

Sütlü mantarların tanınması deneyim ister; birçok tür birbirine çok benzer ve kesin tanı çoğu zaman sütün rengi, koku, ortak ağaç ve mikroskobik özelliklerle konur. Yakıcı tatlı türlerin çiğ ya da az pişmiş yenmesi mide ve bağırsak rahatsızlıklarına yol açabileceğinden, kesin olarak tanınmayan hiçbir mantar toplanıp tüketilmemelidir.