Lactarius fluens

Lactarius fluens, kızılkayagiller (Russulaceae) familyasından, kayın ormanlarında yetişen iri yapılı bir sütlü mantardır. Şapkası 6–12 cm çapında, zeytin kahverengisi ile grimsi kahverengi tonlarda olup kenarlarına doğru belirgin biçimde açılır; ortası çukur, yüzeyi nemli havalarda yapışkandır ve bazen hafif halkalar görülebilir. Lameller beyazımsı ile krem renkli, sap ise soluk ve oldukça kalındır.

Türün adı, kırıldığında bol miktarda akan sütüne gönderme yapar. Beyaz süt havada kurudukça lamellerde gri yeşilimsi ya da kahverengimsi lekeler bırakabilir; tadı yakıcıdır. Genellikle kayın (Fagus) ağaçlarıyla, çoğunlukla kireçli ya da nötr topraklarda ortak yaşar ve Lactarius blennius gibi kayın ormanı türleriyle karıştırılabilir. Avrupa’da yayılış gösterir. Yakıcı tadı nedeniyle yemeklik kabul edilmez.

Lactarius cinsi, kızılkayagiller (Russulaceae) familyasına ait ve halk arasında sütlü mantarlar olarak bilinen geniş bir gruptur. Cinsin en belirgin özelliği, şapka ya da lameller kırıldığında veya kesildiğinde sızan süt benzeri sıvıdır (lateks). Bu sütün rengi, açık havada renk değiştirip değiştirmemesi ve tadı (yumuşak, acımsı ya da çok yakıcı) türlerin ayırt edilmesinde en önemli ölçütlerdendir. Etli yapıları, gevrek ve kolayca kırılan dokuları ile lifli olmayan sapları da kızılkayagiller familyasının ortak özellikleridir.

Sütlü mantarların tamamı ektomikorizal yaşar; yani belirli ağaç türlerinin kökleriyle ortak yaşam kurar, ağaca su ve mineral sağlarken ondan şeker alır. Bu nedenle çoğu türün ortak olduğu ağaç oldukça belirlidir ve bulunduğu ormanın tipi tanımada önemli bir ipucudur. Meyve gövdeleri genellikle yaz sonundan sonbahar sonuna kadar, yağışlı dönemlerden sonra ortaya çıkar.

Sütlü mantarların tanınması deneyim ister; birçok tür birbirine çok benzer ve kesin tanı çoğu zaman sütün rengi, koku, ortak ağaç ve mikroskobik özelliklerle konur. Yakıcı tatlı türlerin çiğ ya da az pişmiş yenmesi mide ve bağırsak rahatsızlıklarına yol açabileceğinden, kesin olarak tanınmayan hiçbir mantar toplanıp tüketilmemelidir.