Laccaria laccata

Laccaria laccata, Hydnangiaceae familyasının Laccaria cinsine bağlı, dünyanın en yaygın ve en değişken görünümlü küçük orman mantarlarından biridir. İngilizcede aldatıcı anlamına gelen bir adla anılması, renk ve şeklinin ortama göre çok değişmesinden ve bu yüzden kolayca başka türlerle karıştırılmasından kaynaklanır.

Şapkası genellikle 1–5 cm çapında, gençken dışbükey, olgunlaştıkça yayvan ya da ortası çukurlaşan, kenarları dalgalı bir yapıdadır. Rengi nemliyken turuncu-kahverengi ya da pembemsi kahverengi olup kurudukça belirgin şekilde soluklaşır. Lameller seyrek, kalın, etli ve pembe tonludur; sporlar beyaz renkte iz bırakır. Sap ince, lifli, sert ve şapkayla aynı renktedir; çoğu zaman bükülmüş görünür.

Tür ektomikorizal bir mantardır ve iğne yapraklı ile yapraklı birçok ağaç türüyle ortaklık kurabilir. Orman içlerinde, orman kenarlarında, fundalıklarda ve bazen açık alanlarda, yaz sonundan sonbaharın sonuna kadar tek tek ya da gruplar hâlinde görülür. Ağaçların su ve mineral alımını destekleyerek ormanların sağlığında önemli rol oynar; yetersiz topraklarda da gelişebilmesi onu öncü mikoriza türlerinden biri yapar.

Kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerinde geniş bir yayılışa sahiptir ve başka kıtalara da taşınmıştır. Yenebilir kabul edilir, ancak eti ince ve lifli sap sert olduğundan pek değerli sayılmaz. Değişken görünüşü nedeniyle zehirli küçük kahverengi mantarlarla karıştırılabilir; seyrek, kalın ve pembe lameller ile beyaz spor izi en yararlı ayırıcı özelliklerdir. Kesin tanı yapılmadan doğadan toplanan mantarların tüketilmemesi gerekir.