Inonotus nidus-pici

Inonotus nidus-pici, Hymenochaetales takımının Hymenochaetaceae familyasına ait, ağaçların gövde içinde çürüklük oluşturan bir mantar türüdür. Tür adı Latincede “ağaçkakan yuvası” anlamına gelir; mantarın oyduğu yumuşak gövde içleri ağaçkakanların yuva açması için uygun ortam oluşturur. Bazı güncel sınıflandırmalarda başka cinslere aktarıldığı görülür.

Bu türün meyve gövdesi çoğunlukla ağaç kabuğunun altında ya da gövdedeki çatlak ve yaralarda gelişir; kabuğa yapışık, yayvan veya düzensiz kabuk biçimli yapıdadır ve gözlerden kolayca kaçar. Rengi pas kahverengisi ile koyu kahverengi arasındadır. Ağaç üzerinde dışarıdan en kolay fark edilen iz, gövdede oluşan sert, kahverengimsi siyah, kırıklı yumrulardır.

Hymenochaetaceae familyasının üyeleri, dokularının kahverengi tonlarda olması, potasyum hidroksitle temas ettiğinde koyulaşması ve mikroskopta sıklıkla görülen sert, kahverengi dikensi hücreleri (setalar) ile tanınır. Inonotus cinsi moleküler çalışmalar sonucunda birkaç ayrı cinse bölünmüştür; bu nedenle cinsin bazı üyeleri farklı kaynaklarda farklı adlarla anılabilir. Bu mantarlar ormanlarda ölü ve yaşlı ağaçların ayrışmasında önemli rol oynar.

Tür ağırlıklı olarak meşeler başta olmak üzere yaprak döken ağaçların canlı gövdelerinde yaşar ve öz odunda yıllar içinde ilerleyen beyaz çürüklük oluşturur. Bu yavaş çürüme ağacın içini boşaltır; ağaç yaşamaya devam ederken gövde içi yumuşar. Böylece ağaçkakanlar ve oyuklarda yuva yapan diğer kuşlar, yarasalar ve böcekler için önemli yaşam alanları oluşur. Bu yönüyle yaşlı ormanlarda biyolojik çeşitliliğe katkı sağlayan bir türdür.

Avrupa ve Asya’nın ılıman ormanlarında yayılış gösterir, ancak meyve gövdeleri nadir görüldüğünden kayıtları azdır. Yenebilir bir mantar değildir. Yaşlı meşe ormanlarının varlığına bağlı olduğundan bu tür ormanların korunması, türün de sürekliliği açısından önemlidir.