Inocybe whitei

Inocybe whitei, Inocybaceae familyasından, açık renkli olup zamanla kızaran bir lifli şapkalı mantardır. Bazı kaynaklarda Inocybe pudica adıyla da anılır. Inocybe cinsi dünya genelinde binden fazla türle temsil edilen, Agaricales takımının en büyük cinslerinden biridir.

Şapkası küçük ile orta boyda, genç iken konik ya da çan biçimli, sonra tümsekli yayvan bir yapıdadır. Yüzeyi genç iken beyazımsı ya da krem renkli, ipeksi liflidir; yaşlandıkça veya ezildiğinde pembemsi ile kırmızımsı lekeler oluşur ve mantar bütünüyle kızarabilir. Lamelleri önce beyazımsı, sonra kahverengimsi olur; sapı beyazımsı, liflidir ve o da zamanla kızarır. Bu renk değişimi türün en belirgin tanıma özelliğidir.

Lifli şapkalı mantarlar, arazide çoğunlukla “küçük kahverengi mantarlar” olarak anılan ve tanımlanması en güç gruplardan birini oluşturur. Türlerin ayrımında şapka yüzeyinin dokusu, sap tabanında soğanımsı şişkinlik bulunup bulunmadığı, sapın ne kadarının tozlu olduğu, koku, spor biçimi ve lamel kenarındaki kalın çeperli sistidler birlikte değerlendirilir. Son yıllarda yapılan moleküler çalışmalar cinsin birkaç ayrı cinse bölünmesine ve pek çok yeni türün tanımlanmasına yol açmıştır.

Bu cinsin üyeleri ağaçlarla ektomikorizal ortaklık kurar. Inocybe whitei çoğunlukla iğne yapraklı ormanlarda, bazen yaprak döken ağaçların altında, yaz sonundan sonbahara kadar yerde küçük gruplar hâlinde görülür. Spor tozu kahverengidir.

Tür Avrupa ve Kuzey Amerika’da kaydedilmiştir. Muskarin içerdiği bilinen zehirli bir mantardır. Muskarin zehirlenmesi yemekten kısa süre sonra aşırı terleme, salya ve gözyaşı artışı, kusma, ishal, nabız yavaşlaması ve görme bulanıklığıyla belirir. Açık renkli genç örnekler yenen bazı beyaz mantarlarla karıştırılabileceğinden dikkatli olunmalı, lifli şapkalı mantarların hiçbiri yenmemelidir.