Inocybe vaccina

Inocybe vaccina, Agaricales takımının Inocybaceae familyasına ait bir lifli şapkalı mantar türüdür. Tür adı Latincede “ineğe ait” anlamına gelir ve büyük olasılıkla şapkanın kızılımsı kahverengi, inek postunu andıran rengine gönderme yapar. Inocybe cinsi dünya genelinde binden fazla tür içerir.

Bu cinsin üyeleri genellikle küçük ile orta boydadır. Şapka genç iken konik ya da çan biçimli, sonra tümsekli yayvan bir şekil alır; yüzey ışınsal lifli, sıklıkla ince pullara ayrılan yapıdadır. Bu türde renkler turuncumsu kahverengi ile pas rengi tonlarına yakındır. Lameller önce soluk, olgunlukta kahverengidir. Sap liflidir ve genellikle şapkayla benzer tonlarda renklenir. Et çoğu zaman topraksı ya da hafif keskin kokuludur.

Lifli şapkalı mantarlar, arazide çoğunlukla “küçük kahverengi mantarlar” olarak anılan ve tanımlanması en güç gruplardan birini oluşturur. Türlerin ayrımında şapka yüzeyinin dokusu, sap tabanında soğanımsı şişkinlik bulunup bulunmadığı, sapın ne kadarının tozlu olduğu, koku, spor biçimi ve lamel kenarındaki kalın çeperli sistidler birlikte değerlendirilir. Son yıllarda yapılan moleküler çalışmalar cinsin birkaç ayrı cinse bölünmesine ve pek çok yeni türün tanımlanmasına yol açmıştır.

Inocybe türleri ağaçlarla ektomikorizal ortaklık kurarak ağaçların su ve mineral alımına katkıda bulunur. Inocybe vaccina da orman toprağında, ağaçların yakınında, genellikle yaz sonundan sonbahara kadar meyve verir. Spor tozu kahverengidir. Cinsin üyeleri iğne yapraklı ve yaprak döken ormanlarda, park ve bahçelerde bulunabilir.

Tür Avrupa’dan bilinmektedir. Cinsin çoğu üyesi gibi muskarin içerebileceği için zehirli kabul edilmelidir. Muskarin zehirlenmesi yemekten kısa süre sonra aşırı terleme, salya ve gözyaşı artışı, karın ağrısı ve görme bozukluğu gibi belirtilerle ortaya çıkar. Lifli şapkalı mantarlar gözle güvenilir biçimde ayırt edilemediğinden hiçbiri yenmemelidir.