Inocybe substellata

Inocybe substellata, Inocybaceae familyasından bir lifli şapkalı mantar türüdür. Inocybe cinsi dünya genelinde binden fazla tür içerir. Cins içinde sporları düz olan türlerin yanı sıra yüzeyi yumrulu ya da köşeli sporlara sahip türler de vardır; tür adı, yıldızımsı görünüşlü sporlara sahip akraba türlere benzerliği çağrıştırır.

Bu cinsin üyeleri genellikle küçük ile orta boydadır. Şapka genç iken konik ya da çan biçimli, sonra tümsekli yayvan bir şekil alır; yüzey ışınsal lifli ya da ince pulludur. Renk çoğunlukla okr, kahverengi ve kızılımsı kahverengi tonlarındadır. Lameller önce soluk, sonra kahverengidir. Sap ince, liflidir; bazı türlerde tabanı soğanımsı şişkindir. Türlerin ayrımında spor biçimi, sistidlerin yapısı ve sapın ne kadarının tozlu olduğu önemli ölçütlerdir.

Lifli şapkalı mantarlar, arazide çoğunlukla “küçük kahverengi mantarlar” olarak anılan ve tanımlanması en güç gruplardan birini oluşturur. Türlerin ayrımında şapka yüzeyinin dokusu, sap tabanında soğanımsı şişkinlik bulunup bulunmadığı, sapın ne kadarının tozlu olduğu, koku, spor biçimi ve lamel kenarındaki kalın çeperli sistidler birlikte değerlendirilir. Son yıllarda yapılan moleküler çalışmalar cinsin birkaç ayrı cinse bölünmesine ve pek çok yeni türün tanımlanmasına yol açmıştır.

Inocybe türleri ağaç kökleriyle ektomikorizal ortaklık kurar. Inocybe substellata da orman toprağında ağaçların yakınında, genellikle yaz ve sonbaharda meyve veren bir türdür. Spor tozu kahverengidir. Cinsin üyeleri ekosistemlerde ağaçların beslenmesine katkı sağlayan önemli ortaklardır.

Tür Avrupa’dan bildirilmiştir. Cinsin çoğu üyesinde olduğu gibi muskarin içerebileceği ve zehirli olduğu kabul edilmelidir. Muskarin zehirlenmesi terleme, salya artışı, gözyaşı, kusma, ishal ve nabız yavaşlaması gibi belirtilere yol açar. Lifli şapkalı mantarlar arazide birbirinden güvenilir biçimde ayırt edilemediği için hiçbiri yenmemelidir.