Inocybe pusio

Inocybe pusio, Agaricales takımının Inocybaceae familyasına ait, küçük yapılı bir lifli şapkalı mantar türüdür. Inocybe cinsi dünya genelinde binden fazla türü içeren, tanımlanması zor ve büyük ölçüde mikroskobik özelliklere dayanan bir gruptur. Tür adı Latincede “küçük oğlan” anlamına gelir ve mantarın narin yapısına gönderme yapar.

Şapkası küçük, genç iken konik, sonra çan biçimli ya da tümsekli düzleşen yapıdadır; yüzeyi kahverengi tonlarda ve ışınsal liflidir. Sapı ince ve uzun olup özellikle üst kısmında morumsu bir renk tonu görülebilir; bu özellik onu yakın akraba türlerden ayırmaya yardım eder. Lamelleri genç iken soluk, olgunlukta spor tozunun rengiyle kahverengiye döner. Cinsin pek çok üyesi gibi hafif toprak ya da meni benzeri bir kokuya sahip olabilir.

Lifli şapkalı mantarlar, arazide çoğunlukla “küçük kahverengi mantarlar” olarak anılan ve tanımlanması en güç gruplardan birini oluşturur. Türlerin ayrımında şapka yüzeyinin dokusu, sap tabanında soğanımsı şişkinlik bulunup bulunmadığı, sapın ne kadarının tozlu olduğu, koku, spor biçimi ve lamel kenarındaki kalın çeperli sistidler birlikte değerlendirilir. Son yıllarda yapılan moleküler çalışmalar cinsin birkaç ayrı cinse bölünmesine ve pek çok yeni türün tanımlanmasına yol açmıştır.

Bu cinsin üyeleri ağaçlarla ektomikorizal ortaklık kurar; kökler aracılığıyla ağaca su ve mineral sağlarken karşılığında şeker alırlar. Inocybe pusio da yaprak döken ve iğne yapraklı ağaçların bulunduğu ormanlarda, yol kenarlarında ve açıklıklarda, genellikle yaz sonu ile sonbaharda meyve verir. Spor tozu kahverengidir.

Tür Avrupa’da yayılış gösterir; benzer iklim kuşağındaki ormanlarda da bulunabilir. Inocybe türlerinin çoğu muskarin içerir ve zehirlidir; terleme, salya artışı, göz yaşarması, bulantı ve görme bozukluğu gibi belirtilere yol açabilir. Küçük kahverengi mantarların türü yalnızca gözle güvenilir biçimde ayırt edilemediğinden bu gruptaki hiçbir mantar yenmemelidir.