Inocybe geophylla var. lilacina

Inocybe geophylla var. lilacina, lifli şapkalı mantarlar olarak bilinen Inocybaceae familyasının Inocybe cinsine ait, leylak rengi lifli şapka olarak bilinen küçük bir mantardır. Bazı kaynaklarda ayrı bir tür olarak Inocybe lilacina adıyla da ele alınır. Beyaz renkli tip varyete ile aynı yapıda olup ondan esas olarak menekşe ve leylak tonlarıyla ayrılır.

Şapkası birkaç santimetre çapında, gençken konik, sonra yayvanlaşan ve tepesinde belirgin bir tümsek taşıyan yapıdadır. Yüzeyi ipeksi lifli ve parlaktır; rengi leylak ya da menekşe olup tepe kısmı yaşlandıkça sarımsı ya da okra tonlara solabilir. Lamelleri gençken soluk, olgunlukta kil kahverengisidir. Sap ince, düz ve şapkayla benzer renktedir. Topraksı ya da spermatik bir kokusu vardır.

Ektomikorizal bir mantar olarak yaprak döken ve iğne yapraklı ağaçların bulunduğu ormanlarda, yol kenarlarında ve park alanlarında, çoğunlukla yaz sonu ve sonbaharda gruplar hâlinde çıkar. Kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerinde yaygın olarak bilinir.

Bu mantar muskarin içerir ve zehirlidir. Muskarin zehirlenmesinde yemekten kısa süre sonra aşırı terleme, salya ve gözyaşı artışı, bulanık görme, kalp atışında yavaşlama, karın ağrısı ve ishal görülür; ağır durumlarda tıbbi müdahale gerekir. Menekşe rengi nedeniyle yenebilen mor renkli bazı mantarlarla, örneğin Laccaria amethystina ile karıştırılabilir; bu nedenle mor küçük mantarlar toplanırken çok dikkatli olunmalıdır.

Inocybaceae familyası, Agaricales takımı içinde yer alır ve dünya genelinde binden fazla türle mantarların en kalabalık gruplarından birini oluşturur. Son yıllarda yapılan moleküler çalışmalar, eskiden tek bir büyük cins olarak kabul edilen Inocybe grubunu Inosperma, Mallocybe, Pseudosperma ve başka cinslere ayırmıştır. Bu mantarlar ormanlardaki besin döngüsüne katkıları ve ağaçların sağlıklı gelişimini desteklemeleri nedeniyle ekolojik açıdan önemlidir. Türlerin kesin tanımı için spor biçimi, sistid adı verilen özel hücreler ve kokunun birlikte incelenmesi gerekir.