Inocybe dulcamara

Inocybe dulcamara, Inocybaceae familyasına ait lifli şapkalı mantarlar olarak bilinen Inocybe cinsinin bir türü olup Agaricales takımında yer alır. Cinsin üyeleri gibi bu mantar da sarımsı kahverengi, yünümsü şapkalı bir türdür. Günümüzde bazı kaynaklarda Mallocybe cinsi içinde Mallocybe dulcamara adıyla ele alınır. Çoğunlukla kumlu, açık alanlarda ve ağaç kenarlarında yetişir.

Cinsin üyeleri genellikle küçük ya da orta boyutlu, konik veya çan biçiminden zamanla yayvanlaşan, ortası çoğu zaman tümsekli şapkalara sahiptir. Şapka yüzeyi tipik olarak ışınsal lifli, pullu ya da ipeksi görünümlüdür ve kenarlardan yarılmaya eğilimlidir. Renkler çoğunlukla krem, saman sarısı ve çeşitli kahverengi tonlarındadır. Lameller gençken soluk renkli olup sporlar olgunlaştıkça kahverengiye döner; spor izi de kahverengidir. Türlerin çoğu çıplak gözle birbirine çok benzediğinden kesin tanımlama için sporların biçimi, sistidlerin varlığı ve yapısı gibi mikroskobik özelliklerin incelenmesi gerekir.

Lifli şapkalı mantarlar ağaçlarla ektomikoriza adı verilen ortak yaşam ilişkisi kurar. Mantar, kökleri saran ağı sayesinde ağaca su ve mineral sağlar, karşılığında ağaçtan şeker alır. Bu nedenle orman ekosistemlerinin sağlığında önemli rol oynarlar. Meyve gövdeleri çoğunlukla yaz sonu ve sonbaharda, ormanlarda, park ve bahçelerde, yol kenarlarında ve ağaçlık alanların toprağında görülür. Cins dünya genelinde yüzlerce türle temsil edilir ve özellikle kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerinde yaygındır; Türkiye'de de çok sayıda türü bilinmektedir.

Cinsin birçok türü muskarin adı verilen zehirli bir madde içerir. Muskarin zehirlenmesi yemekten kısa süre sonra aşırı terleme, tükürük ve gözyaşı salgısı, bulanık görme, karın ağrısı, kusma, ishal ve kalp atışında yavaşlama gibi belirtilerle kendini gösterir ve ağır durumlarda hayati tehlike oluşturabilir. Bu tür de dahil olmak üzere cinsin hiçbir üyesi kesinlikle yenmemelidir. Küçük kahverengi mantarların yenen türlerle karıştırılma tehlikesi bulunduğundan, uzman bilgisi olmadan toplanan yabani mantarların tüketilmesinden kaçınılmalıdır.