Inocybe bongardii

Inocybe bongardii, günümüzde Inosperma bongardii olarak da sınıflandırılan, Inocybaceae familyasından zehirli bir şapkalı mantar türüdür. En ayırt edici özelliği, taze örneklerin belirgin biçimde armut ya da meyvemsi esans kokusu taşımasıdır.

Şapkası orta büyüklükte, gençken konik, sonra açılarak kambur ortalı hâle gelir; yüzeyi açık kahverengi ile pembemsi kahverengi arasında, ince pullu ya da lifli yapıdadır. Lameller önce krem, sporlar olgunlaştıkça kahverengidir. Sap silindirik, açık renklidir ve dokunulduğunda ya da yaşlandıkça kırmızımsı lekeler oluşturabilir. Et de kesildiğinde hafifçe kızarabilir.

Son yıllardaki moleküler çalışmalarla, eskiden geniş anlamda Inocybe cinsine dahil edilen bazı türler Inosperma cinsine aktarılmıştır. Inosperma üyeleri çoğunlukla düzgün, eliptik ya da fasulye biçimli sporlara ve belirgin lifli şapka yüzeyine sahiptir; bazıları kesildiğinde ya da ezildiğinde kızarma eğilimi gösterir.

Tür çoğunlukla nemli, kireçli topraklı yaprak döken ve karışık ormanlarda, yol kenarlarında ve açıklıklarda yaz ve sonbaharda görülür; Avrupa ve Kuzey Amerika’nın ılıman bölgelerinde yayılış gösterir.

Inocybaceae familyasının üyeleri, genellikle küçük ya da orta boylu, kahverengi, krem veya toprak renkli şapkalara sahip, şapka yüzeyi ışınsal lifli ya da yarıklı olan mantarlardır. Spor baskısı kahverengidir. Bu mantarlar ağaçlarla ektomikorizal ortaklık kurar; ağacın köklerine su ve mineral tuz sağlarken karşılığında şeker alırlar. Bu nedenle orman ekosistemlerinin sağlığında önemli rol oynarlar.

Familyanın pek çok üyesi, terleme, aşırı tükürük ve gözyaşı salgısı, bulanık görme, karın ağrısı ve kalp ritminde yavaşlamaya yol açan muskarin adlı zehri içerir. Bu nedenle Inocybe ve Inosperma türleri hiçbir koşulda yenmemelidir. Küçük kahverengi mantarların türe kadar tanınması çoğunlukla mikroskobik inceleme gerektirdiğinden, yenilebilir mantar toplarken bu tür mantarlardan tamamen kaçınmak en güvenli yoldur. Zehirlenme belirtileri genellikle yemekten kısa süre sonra başlar ve acil tıbbi müdahale gerektirir.