Ichthyaetus leucophthalmus

Ichthyaetus leucophthalmus, Charadriiformes takımının Laridae familyasına bağlı, Kızıldeniz ve çevresine özgü bir martı türüdür. Türkçede Kızıldeniz martısı ya da akgöz martı olarak da anılır. Bilimsel adı, gözün çevresindeki belirgin beyaz halkaya işaret eder.

Orta büyüklükte, ince yapılı ve uzun kanatlı bir martıdır. Erginlerin başı, boğazı ve göğsünün üst kısmı siyahtır; gözün üstünde ve altında belirgin beyaz yarım halkalar bulunur. Sırt ve kanatlar koyu kurşuni gridir, alt taraf beyazdır. Gagası ince, uzun ve koyu kırmızıdır, ucu siyahtır. Bacakları sarımsıdır. Kışın baştaki siyahlık biraz solar. Yakın akrabası olan ve daha geniş alanda yayılan Ichthyaetus hemprichii ile karıştırılabilir; ondan daha ince gagası ve daha koyu, keskin desenli başıyla ayrılır.

Tamamen deniz kıyılarına bağlı bir türdür. Mercan resiflerinin çevresinde, kumsallarda ve küçük adalarda dolaşır; balık, kabuklular ve deniz omurgasızlarıyla beslenir, limanlarda ve balıkçı teknelerinin çevresinde atıklardan da yararlanır. Küçük, kumlu ya da kayalık adalarda gevşek koloniler halinde ürer; yuvası yerde basit bir çukurdur.

Yayılışı büyük ölçüde Kızıldeniz ve Aden Körfezi kıyılarıyla sınırlıdır; zaman zaman komşu bölgelerde de görülür. Türkiye için olağan bir tür değildir. Sınırlı yayılış alanı, kıyı gelişimi, kirlilik ve üreme adalarının rahatsız edilmesi bu tür üzerinde baskı oluşturan başlıca etkenlerdir.

Martılar genel olarak uzun ömürlü kuşlardır ve ergin tüylerine ancak birkaç yıl içinde ulaşırlar; bu nedenle aynı türün farklı yaştaki bireyleri birbirinden oldukça farklı görünebilir. Bu durum, özellikle genç bireylerin tanımlanmasını kuş gözlemcileri için zorlaştırır. Laridae familyasının üyeleri kıyı ekosistemlerinde hem avcı hem de leş yiyici olarak önemli bir rol üstlenir ve deniz ortamının sağlığı hakkında değerli ipuçları verir.