Hypsizygus ulmarius

Hypsizygus ulmarius, Agaricales takımının Lyophyllaceae familyasına ait, ağaç gövdeleri üzerinde gelişen iri bir şapkalı mantardır. Görünüşü nedeniyle istiridye mantarlarına (Pleurotus) benzetilir, ancak bu cinsle yakın akraba değildir. Tür adı, sıklıkla üzerinde görüldüğü karaağaçlara (Ulmus) işaret eder.

Şapkası genellikle 5–15 cm çapında, beyaz, krem ya da soluk deri renginde, dışbükey ile yassı biçimlidir; yaşlı örneklerde yüzeyde çatlaklar oluşabilir. Lamelleri beyazımsı ve sıktır. Sapı kalın, sağlam ve çoğunlukla eksantriktir, yani şapkanın ortasından değil yanına yakın bir noktadan çıkar. Spor baskısı beyazdır; bu özellik, onu kahverengi ya da pembe sporlu benzer mantarlardan ayırmaya yardımcı olur.

Bu tür karaağaç başta olmak üzere akçaağaç, kavak ve kayın gibi geniş yapraklı ağaçların canlı ya da ölü gövdelerinde, çoğunlukla yaralı kısımlarda ve gövdenin yüksek bölümlerinde tek tek veya küçük gruplar hâlinde gelişir. Odunda çürüklüğe yol açarak ölü odunun ayrıştırılmasına katkıda bulunur. Meyve gövdeleri genellikle sonbaharda ortaya çıkar.

Kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerinde, Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'da yayılış gösterir. Yenilebilir bir mantardır ve bazı ülkelerde kültürü yapılmaktadır; ancak doğadan toplanan her mantarda olduğu gibi, tüketilmeden önce uzman tarafından kesin tanı konulması gerekir.

Lyophyllaceae familyası, beyaz spor baskılı ve çoğunlukla sıkı dokulu mantarları kapsar. Familyanın üyelerinde bazidyumlar, mikroskop altında boyandığında belirgin olarak görülen siyanofil tanecikler içerir; bu özellik familyanın tanınmasında kullanılır. Aynı cinsin bilinen diğer bir üyesi, yine kültürü yapılan Hypsizygus tessulatus türüdür. Bu tür, ağaçların yaralı bölgelerinde gelişebildiği için zaman zaman parklardaki yaşlı ağaçlarda da gözlemlenir.