Hypholoma lateritium

Hypholoma lateritium (eş anlamlısı Hypholoma sublateritium), Strophariaceae familyasına ait, kümeler hâlinde büyüyen orta boy bir şapkalı mantardır. Şapkası ortada tuğla kırmızısı, kenarlara doğru açık sarımsı renktedir; genç örneklerde kenarda beyazımsı örtü kalıntıları belirgindir. Sapı üst kısımda sarımsı, aşağıya doğru kızıl kahverengidir. Lamelleri gençken krem-sarımsı, olgunlukta mor-kahverengidir. Özellikle meşe gibi geniş yapraklı ağaçların kütükleri ve ölü kökleri üzerinde, sonbaharın ikinci yarısında yoğun kümeler oluşturur.

Hypholoma cinsi, Agaricales takımının Strophariaceae familyasında yer alan ve dünya genelinde birkaç düzine türle temsil edilen saprotrof şapkalı mantarları kapsar. Cinsin üyeleri genellikle küçük ile orta boydur; şapkaları sarımsı, turuncu, zeytin ya da kızılımsı kahverengi tonlardadır. Lamelleri gençken sarımsı, grimsi veya zeytinimsi olup sporlar olgunlaştıkça mor-kahverengiye döner; spor baskısı da koyu mor-kahverengidir. Genç örneklerde şapka kenarında ve sapta örümcek ağını andıran ince bir örtü kalıntısı görülebilir.

Bu cinsin türleri ölü odun, kütük, gömülü kök parçaları, yosun tabakaları veya turbalıklar gibi organik maddece zengin ortamlarda gelişir. Saprotrof olarak odun ve bitki artıklarını ayrıştırır, besin maddelerinin toprağa geri dönmesine katkıda bulunurlar. Meyve gövdeleri çoğunlukla nemli dönemlerde, özellikle sonbaharda ortaya çıkar. Cinsin türleri Kuzey yarımkürenin ılıman ve soğuk bölgelerinde yaygındır. Ormanlarda ölü odunun ve organik döküntünün parçalanmasında görev alan bu mantarlar, toprağın verimliliğinin korunmasına da dolaylı olarak katkı sağlar.

Cinsin bazı üyeleri, özellikle kükürt mantarı (Hypholoma fasciculare), zehirlidir ve ciddi sindirim sistemi zehirlenmelerine yol açar. Kahverengi ve mor-kahverengi sporlu küçük mantarların tür düzeyinde ayrımı çoğunlukla mikroskobik inceleme gerektirdiğinden, bu cinse ait hiçbir mantar kesin tanı yapılmadan yenmemelidir.