Hypholoma capnoides

Hypholoma capnoides, Agaricales takımının Strophariaceae familyasına ait, iğne yapraklı ağaçların ölü odunu üzerinde demetler halinde gelişen şapkalı bir mantar türüdür. Görünüş olarak aynı cinsten zehirli Hypholoma fasciculare ile benzerlik gösterir, ancak lamellerinin rengiyle ondan ayrılır.

Şapka genellikle birkaç santimetre çapında, gençken dışbükey, sonradan yayvanlaşan yapıdadır. Rengi turuncumsu sarı, bal sarısı ya da açık kahverengidir ve kenarlara doğru açılır. Lameller gençken soluk gri ya da gri beyaz renklidir ve sporlar olgunlaştıkça mor kahverengiye döner; bu gri tonlu genç lameller türün en önemli tanı özelliğidir. Sap ince ve uzun, üst kısımda açık renkli, tabana doğru pas kahverengisidir. Spor izi mor kahverengidir.

Tür saprotrofiktir ve özellikle çam, ladin gibi iğne yapraklı ağaçların kütüklerinde ve gömülü kökleri üzerinde sık demetler halinde gelişir. Meyve cisimleri çoğunlukla sonbaharda görülür, ancak ılıman geçen kışlarda ve ilkbaharda da ortaya çıkabilir. Ölü odunu ayrıştırarak ormanlarda besin döngüsüne katkıda bulunur.

Tür Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'nın ılıman ve serin ormanlarında yaygındır. Bazı ülkelerde yenilebilir kabul edilse de toplanması önerilmez: zehirli Hypholoma fasciculare ile ve ölümcül zehirli Galerina marginata gibi benzer görünüşlü, aynı ortamda yetişen türlerle kolayca karıştırılabilir. Bu nedenle yalnızca uzman tanımlamasıyla değerlendirilmelidir.

Hypholoma cinsinin üyeleri genellikle sarı, turuncu ya da kahverengi şapkaları, mor kahverengi spor izleri ve ölü odun ya da bitki kalıntıları üzerinde gelişmeleriyle tanınır. Cinsin bazı türleri mide ve bağırsak zehirlenmelerine yol açabilir. Bu nedenle cinsin türleri toplanırken özellikle dikkatli olunmalıdır.