Hyphodontia juniperi

Hyphodontia juniperi, günümüzde Lyomyces juniperi adıyla bilinen, ölü odun üzerinde kabuk biçiminde gelişen bir mantar türüdür. Bazı sınıflandırmalarda Corticiales takımındaki Corticiaceae familyasına, yeni çalışmalarda ise Hymenochaetales takımına bağlanır. Tür adı ardıç anlamına gelen Juniperus cinsinden gelir.

Meyve gövdesi ince, beyaz ile krem arasında renkte, kuruyunca sertleşen ve bazen çatlayan bir kabuk şeklindedir. Spor üreten yüzey düz, tanecikli ya da küçük dişçikli olabilir. Kenarları belirsiz ve incelerek alt yüzeye karışır. Bu cinsin türleri birbirine çok benzediğinden kesin teşhis genellikle sporlar ve sistitler gibi mikroskobik özelliklere dayanır.

Adından da anlaşılacağı gibi ilk olarak ardıç odunu üzerinde tanımlanmıştır, ancak başka ağaç ve çalıların ölü dallarında da bulunabilir. Saprotrof bir mantar olarak ince dalları ve kabuğu ayrıştırır, böylece besin maddelerinin toprağa geri dönmesine katkıda bulunur. Meyve gövdeleri uzun süre dayanır ve yılın büyük bölümünde görülebilir.

Lyomyces cinsinin üyeleri Kuzey Yarımküre'nin ılıman bölgelerinde yaygındır ve bu tür de Avrupa'da ve Asya'nın bazı bölgelerinde bildirilmiştir. Ardıç ormanları ve çalılıkları açısından zengin bölgeler bu tür için uygun yaşam alanları sunar. Yenilebilir değildir ve insanlar için bilinen bir tehlikesi yoktur.

Eskiden geniş anlamda Hyphodontia cinsine bağlanan bu türler, moleküler çalışmalar sonucunda Xylodon, Kneiffiella ve Lyomyces gibi ayrı cinslere dağıtılmıştır. Bu mantarlar sporlarını, odunun yüzeyini kaplayan ve himenyum adı verilen ince tabakadaki bazidiyumlarda üretir. Sporlar rüzgârla yayılır ve uygun nemli odun parçalarına ulaştığında çimlenerek yeni miselyum ağları oluşturur. Ölü odunu ayrıştıran bu gibi canlılar olmadan ormanlarda dallar ve gövdeler birikir, toprağa dönmesi gereken besin maddeleri uzun süre kilitli kalırdı.

Kabuk mantarları, ölü odun içinde yaşayan böcekler, akarlar ve diğer küçük omurgasızlar için de yaşam alanı ve besin kaynağı oluşturur. Ormanlardan ölü odunun aşırı biçimde temizlenmesi bu mantarların ve onlara bağlı canlıların azalmasına yol açar. Bu nedenle doğal ormanlarda bırakılan kütükler ve yere düşmüş dallar, gözden kaçan bu türlerin korunmasında önemli rol oynar. Türlerin tanımlanması zor olduğundan, birçok ülkedeki gerçek yayılışları hâlâ yeni kayıtlarla ortaya çıkmaktadır.