Hyphodontia crustosa

Hyphodontia crustosa, günümüzde Lyomyces crustosus adıyla bilinen, ölü odun üzerinde kabuk gibi yayılan bir mantar türüdür. Bazı kaynaklarda Corticiales takımındaki Corticiaceae familyasıyla, yeni sınıflandırmalarda ise Hymenochaetales takımıyla ilişkilendirilir. Şapkası ya da sapı yoktur; meyve gövdesi doğrudan oduna yapışık ince bir tabakadır.

Meyve gövdesi beyaz, krem ya da açık sarımsı renktedir ve kuruduğunda tebeşir gibi sert, çatlamış bir kabuk görünümü kazanabilir. Tür adı da bu kabuksu yapıya gönderme yapar. Spor üreten yüzeyde küçük tanecikler ya da kısa, seyrek dişçikler bulunur. Kenarları belirsizdir ve incelerek alt yüzeye karışır. Benzer türlerden ayırt etmek için sporlar ve sistitler gibi mikroskobik özellikler incelenir.

Bu tür özellikle yapraklı ağaçların ve çalıların ölü dalları üzerinde, çoğunlukla dalların alt yüzünde gelişir. Saprotrof bir mantar olarak ince dalların çürütülmesine katkıda bulunur ve orman, çalılık ve parklarda besin döngüsünde rol oynar. Meyve gövdeleri uzun ömürlüdür ve yıl boyunca görülebilir.

Avrupa'nın büyük bölümünde ve Kuzey Yarımküre'nin ılıman bölgelerinde yaygın olduğu bilinen bir türdür. Küçük ve göze çarpmayan yapısı nedeniyle doğada çoğu zaman fark edilmez. Yenilebilir değildir; insanlar için bilinen bir tehlikesi yoktur ve ekonomik önemi bulunmaz.

Eskiden geniş anlamda Hyphodontia cinsine bağlanan bu türler, moleküler çalışmalar sonucunda Xylodon, Kneiffiella ve Lyomyces gibi ayrı cinslere dağıtılmıştır. Bu mantarlar sporlarını, odunun yüzeyini kaplayan ve himenyum adı verilen ince tabakadaki bazidiyumlarda üretir. Sporlar rüzgârla yayılır ve uygun nemli odun parçalarına ulaştığında çimlenerek yeni miselyum ağları oluşturur. Ölü odunu ayrıştıran bu gibi canlılar olmadan ormanlarda dallar ve gövdeler birikir, toprağa dönmesi gereken besin maddeleri uzun süre kilitli kalırdı.

Kabuk mantarları, ölü odun içinde yaşayan böcekler, akarlar ve diğer küçük omurgasızlar için de yaşam alanı ve besin kaynağı oluşturur. Ormanlardan ölü odunun aşırı biçimde temizlenmesi bu mantarların ve onlara bağlı canlıların azalmasına yol açar. Bu nedenle doğal ormanlarda bırakılan kütükler ve yere düşmüş dallar, gözden kaçan bu türlerin korunmasında önemli rol oynar. Türlerin tanımlanması zor olduğundan, birçok ülkedeki gerçek yayılışları hâlâ yeni kayıtlarla ortaya çıkmaktadır.