Hyphodontia breviseta

Hyphodontia breviseta, günümüzde genellikle Xylodon brevisetus adıyla Schizoporaceae familyasına, Hymenochaetales takımına yerleştirilen, kabuk biçimli bir odun mantarıdır. Bu gruptaki mantarlar şapka ve sap oluşturmaz; meyve gövdeleri ölü odunun yüzeyine sıkıca yapışan ince bir tabaka şeklindedir.

Meyve gövdesi beyazımsı, krem ya da açık okra renkte, ince ve zara benzer yapıdadır. Spor üreten yüzey üzerinde küçük, kısa dişçikler ya da sivri çıkıntılar bulunur; tür adı da bu kısa yapılara gönderme yapar. Kenarları çoğunlukla incelerek ve belirsizleşerek alt yüzeye karışır. Benzer türlerden ayırt etmek için sistitlerin biçimi, hif yapısı ve sporların boyu gibi mikroskobik özellikler incelenir.

Bu tür özellikle iğne yapraklı ağaçların ölü odunu üzerinde, çam ve ladin gibi ağaçların düşmüş dalları ve kütükleri üzerinde kaydedilmiştir; yapraklı ağaçlarda da bulunabilir. Saprotrof olarak odunu ayrıştırır ve ormandaki madde döngüsüne katkıda bulunur. Nemli mevsimlerde aktif olarak büyür, kuru dönemlerde ise sertleşip kabuk gibi kalır.

Kuzey Yarımküre'nin ılıman ve serin ormanlarında, Avrupa'dan Asya ve Kuzey Amerika'ya kadar geniş bir alanda bildirilmiştir. Kabuk mantarları küçük ve göze çarpmayan yapıları nedeniyle çoğu zaman gözden kaçar, bu yüzden yayılışları tam olarak bilinmez. Yenilebilir değildir ve insanlar için bilinen bir zararı yoktur.

Eskiden geniş anlamda Hyphodontia cinsine bağlanan bu türler, moleküler çalışmalar sonucunda Xylodon, Kneiffiella ve Lyomyces gibi ayrı cinslere dağıtılmıştır. Bu mantarlar sporlarını, odunun yüzeyini kaplayan ve himenyum adı verilen ince tabakadaki bazidiyumlarda üretir. Sporlar rüzgârla yayılır ve uygun nemli odun parçalarına ulaştığında çimlenerek yeni miselyum ağları oluşturur. Ölü odunu ayrıştıran bu gibi canlılar olmadan ormanlarda dallar ve gövdeler birikir, toprağa dönmesi gereken besin maddeleri uzun süre kilitli kalırdı.

Kabuk mantarları, ölü odun içinde yaşayan böcekler, akarlar ve diğer küçük omurgasızlar için de yaşam alanı ve besin kaynağı oluşturur. Ormanlardan ölü odunun aşırı biçimde temizlenmesi bu mantarların ve onlara bağlı canlıların azalmasına yol açar. Bu nedenle doğal ormanlarda bırakılan kütükler ve yere düşmüş dallar, gözden kaçan bu türlerin korunmasında önemli rol oynar. Türlerin tanımlanması zor olduğundan, birçok ülkedeki gerçek yayılışları hâlâ yeni kayıtlarla ortaya çıkmaktadır.