Hyphoderma capitatum

Hyphoderma capitatum, Basidiomycota şubesinin Agaricomycetes sınıfına bağlı, Hymenochaetales takımında yer alan kabuk biçimli bir odun mantarıdır. Güncel sınıflandırmada Repetobasidiaceae familyasındaki Lawrynomyces cinsine yerleştirilmektedir; tür adı, ucu şişkin (başlı) sistidlerine gönderme yapar. Bu tür, eskiden geniş tutulan Hyphoderma cinsi içinde tanımlanmış, moleküler çalışmalardan sonra Hymenochaetales takımına aktarılmıştır.

Meyve cismi, üzerinde geliştiği odun yüzeyine yapışık, ince, zar ya da mum kıvamında bir tabaka hâlindedir; şapkası, sapı veya belirgin bir kenarı yoktur. Rengi genellikle beyazımsı, krem ya da açık kil tonlarındadır ve yüzeyi düz, hafif pürüzlü veya ince tanecikli görünebilir. Spor üreten tabaka (himenyum) doğrudan dışa bakar. Bu tür mantarlar küçük lekeler hâlinde başlayıp zamanla birkaç santimetreye, bazen daha geniş alanlara yayılabilir.

Bu grubun mantarları ölü odun üzerinde yaşayan saprotrof ayrıştırıcılardır. Çoğunlukla yere düşmüş dal ve gövdelerin, kütüklerin ve ölü kabukların alt yüzeyinde, nemli ve gölgeli ormanlık alanlarda gelişirler. Odunun selüloz ve lignin gibi bileşenlerini parçalayarak beyaz çürüklük oluşturan bu tür mantarlar, ormanlarda besin döngüsünün sürmesinde ve ölü odunun toprağa karışmasında önemli rol oynar. Meyve cisimleri genellikle nemli mevsimlerde, özellikle sonbahar ve kışın gelişir; kuru dönemlerde büzülüp kuruyabilir, nem gelince yeniden etkinleşebilir.

Kabuk biçimli (kortisioid) mantarlar dünya genelinde ılıman ve tropik ormanlarda yaygındır, ancak gözden kolay kaçtıkları için çoğu ülkede yeterince kaydedilmemiştir. Türleri arasındaki farklar çıplak gözle neredeyse hiç görülemez; kesin tanı için spor biçimi ve boyutu, bazidyum yapısı, sistidlerin varlığı ve hif sisteminin özellikleri mikroskop altında incelenmelidir. Bu mantarların yenilebilirlik açısından bir değeri yoktur; insanlar için tehlike oluşturdukları da bilinmemektedir. Ekolojik önemleri ise ölü odun çeşitliliğinin korunduğu doğal ormanlarda belirgin biçimde ortaya çıkar.